We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Kahramanmaraş'ta kaybolmaya yüz tutmuş el sanatlarından köşkerlik

1 0 1
02.09.2021

El sanatları milletlerin geçmişlerini geleceklerine bağlayan, geçmişlerine ışık tutarak gelecek kuşakları aydınlatarak kültürel bir bağ kurmalarında önemli rol oynamaktadır. El sanatları insanlığın var olduğu tarihten günümüze kadar uygarlıklarla iç içe yaşamış ve büyük çeşitlilik içinde insanların duygularını, sanatsal beğenilerini aktarmada aracı olmuştur.

Bir kültür unsuru olan el sanatları içerisinde köşkerlik önemli yer tutmaktadır. Genel anlamda deri işletmeciliği anlamına gelen köşkerlik eskiden Anadolu’da yaygın olan meslekler arasındaydı. Günümüzde ise teknolojik ürünlerin ortaya çıkmasıyla birlikte kaybolmaya yüz tutmuş meslekler arasında yer almaktadır.

El sanatları bir toplumun geçmişini yansıtan belge niteliğinde kültürel değerlerdir. Anadolu’da geçmişten günümüze farklı el sanatlarının ekonomik faaliyetler arasında olduğu görülmektedir. Ancak teknolojinin gelişmesiyle birlikte fabrikaların da artması, geleneksel el sanatlarının sahip olduğu ekonomik potansiyeli yok olma tehlikesiyle karşı karşıya getirmiştir.

El sanatları kişilerin bilgi ve becerisine dayanan, ananevi karakteri olan ekonomik değer taşıyan kişisel ya da küçük çaplı işletmelerin gerçekleştirdiği üretim şeklidir (Özen,2008:13). El sanatları, tarihi ve turistik değer taşıması, geleneksel özellikler bulundurması, kişinin zevk, duygu, düşünce ve yaratıcılığını yansıtması açısından önemli bir kültür öğesi özelliği taşımaktadır. Yüzyıllardır sürdürülen, geçmişte ve günümüzde uygulanan el sanatlarından biri de dericiliktir ( Özdemir, Kayabaşı, 2007:15).

Kahramanmaraş ve Gaziantep yöresine yemeni ilk defa “Yemen-i Ekber” isminde bir kişi tarafından icat edildiği için ayakkabıya bu ismin verildiği rivayet edilmektedir (Özkarcı, 2006:7). Daha sonraları yemeni Yemen’den Halep’e ve Halep’ten de Güneydoğu Anadolu’ya intikal etmiştir. Gaziantep, Diyarbakır, Antakya ve Adana’ya kadar uzanmaktadır (Doğan, Kaya, 1997:82)

Mahalli tabiriyle köşkerlik diye bilinen “Deri işçiliği” Kahramanmaraş’ta önemli bir el sanatıdır (Özkarcı, 2006:4). Kahramanmaraş’ta köşkerlik sanatı 1940’lı yıllara kadar en parlak dönemini yaşamış ve imal edilen ürünlerin geneli ihraç edilmiştir. Cumhuriyet’in ilanından sonra ülkede ayakkabı fabrikalarının açılmasıyla köşkerlik mesleği de gerilemeye........

© Maraş Ana Haber


Get it on Google Play