Altın ve Gümüş Fiyatları
Aşağıdaki tablo 2024 yılı itibarıyla dünya altın ve gümüş üretiminde en fazla payı olan 10 ülkeyi gösteriyor (kaynak: www.tradingeconomics.com, Wikipedi):
Tabloya göre altın üretiminde birinci sırada bulunan Çin, gümüş üretiminde de ikinci sırada yer alıyor. ABD, her iki değerli metalin üretiminde de Çin’in oldukça gerisinde bulunuyor.
Üretilen altının yüzde 10’dan fazlası tıp, elektronik, otomotiv, savunma ve havacılık sanayilerinde kullanılıyor. Geri kalanın önemli bir bölümü külçe, para olarak saklanıyor ve br bölümü de takı, mücevher yapımında kullanılıyor. Risklere karşı bir çeşit güvence görevi gördüğü için risklerin arttığı dönemlerde talebi ve dolayısıyla fiyatı artıyor.
Gümüş; pil yapımında, takı ve kuyumculukta, tıp alanında, fotoğrafçılıkta, elektronik sanayisinde, dişçilikte, güneş enerjisi üretimi sağlayan panellerde, elektrikli otomotiv sanayisinde ve diğer bazı alanlarda kullanılıyor. Özellikle son yıllarda enerji üretimine alternatif oluşturmak için geliştirilen güneş enerjisi panelleri ve benzin veya mazotla çalışan arabaların yerini almak üzere geliştirilen elektrikli arabalardaki yaygın kullanımı gümüşün değerini hızla artırıyor. Bu şekilde değeri artan gümüşe son yıllarda altında olduğu gibi belirsizlikten kaçanların talebi de eklenince gümüş fiyatı altından daha hızlı yükselmeye başladı.
Merkez Bankalarının Altın Rezervi
Para sistemi yaklaşık yüzyıl kadar, para biriminin belirli ağırlıkta altın karşılığında basıldığı, altın standardı esasına dayalı olarak yürütüldü. Bu sistem ilk kez 1821 yılında İngiltere’de uygulamaya kondu. 1937 yılından sonra sistemi uygulayan tek ülke olarak ABD kaldı. ABD de 1971 yılında bu sistemi terk edince dünyada parasının karşılığı altın olan ülke kalmadı.
En yüksek altın rezervine sahip 10 Merkez Bankası (2025 yılı itibarıyla) aşağıdaki tabloda yer alıyor (kaynak: www.tradingeconomics.com):
Dikkat edilecek olursa en yüksek altın rezervleri gelişmiş ülkelerin Merkez Bankalarındadır. Bunun nedeni, geçmişte uygulanmış olan altın para standardı sistemidir. Bu ülkeler bastıkları paranın karşılığında altın rezervi bulundurmuşlar ve karşılık uygulaması kalktıktan sonra da bu rezervleri tutmaya devam etmişlerdir. Buna karşılık gelişme yolundaki ekonomilerde parasallaşma daha geç gerçekleştiği için onlarda altın rezervi düşük kalmış. Gelişme yolundaki ekonomilerde altın rezervlerinden ziyade döviz rezervleri yüksektir. Bunun temel nedeni bu ekonomilerin paralarının rezerv para olmaması ve dış ticaret ilişkileri için döviz bulundurma zorunluluğudur. Altın rezervinin Çin’de ve Rusya’da yüksek olmasının nedeni Çin ve Rusya’nın son yıllarda rezervlerini dolar ağırlıklı olmaktan çıkarıp altın ağırlıklı hale getirme çabalarıdır. Aslında........
