Savaş Öncesinde de Ekonomi Yorgundu |
Savaş Öncesinde de Ekonomi Yorgundu
Önümüzdeki günlerde sık duyacağımız cümlelerden biri şu olacak: “Savaş olmasaydı her şey yolundaydı.”
Savaşın etkileri henüz verilere tam yansımamışken, elimizde net bir fotoğraf var: Türkiye ekonomisi zaten ivme kaybediyordu. Savaş, bu zayıflığın sebebi değil; hızlandırıcısı oluyor.
Bu yüzden bugünü anlamak için önce o “son fotoğrafa” bakmak gerekiyor.
Büyüme: Potansiyelin Altında
2025’in son çeyreğinde büyüme yüzde 3,4. Türkiye’nin potansiyeli ise yaklaşık yüzde 5. Aradaki fark az değil.
Enflasyonu düşürmek için büyümeden fedakârlık anlaşılabilir. Ancak sorun sadece bu değil. İmalat sanayi zayıflıyor, kapasite kullanım oranı son üç yılın en düşük seviyesine gerilemiş durumda. Daha önemlisi, bugüne kadar ekonomiyi taşıyan hizmet sektörü de artık yavaşlıyor. Bu tabloya savaşın maliyeti de eklenecek artık.
2026’da yüzde 2,5–3 bandında bir büyüme bile iyimser görünüyor.
Enflasyon: Beklenen Düşüş Gelmedi
Yılbaşında beklenti netti: Enflasyon, geçen yılın yüksek bazının etkisiyle hızla gerileyecekti. Öyle olmadı. 2025 sonunda yüzde 30,89 olan enflasyon, şubatta yeniden yükselerek yüzde 31,53’e çıktı. Üstelik bu artış, petrol fiyatları henüz 60 dolar seviyesindeyken gerçekleşti.
Bugün petrol 100 doların üzerinde. Petrol fiyatlarındaki bu artışın yılsonuna kadar devam etmesi halinde enflasyona en az 4 - 5 puan ek yük getirmesi bekleniyor. Yılsonunda yüzde 30’un altı artık hedef değil, iyimser bir senaryo gibi duruyor.
İşsizlik: Rakamlar Değil, Gerçeklik Önemli
Resmi işsizlik verileri tuhaf dalgalanmalar gösteriyor: Bir ayda sert düşüp, sonraki ay yeniden yükseliyor. Bu bir iyileşmeye işaret etmiyor.
Asıl tabloyu geniş tanımlı işsizlik gösteriyor: Yüzde 30’un hemen altında ve neredeyse sabit. Bu, ekonomide kalıcı bir sıkışmanın işareti olarak kabul edilmeli.
Savaşın getireceği yavaşlama işsizlikte sıkıntıları artıracak.
Bütçe: Görünen ile Gerçek Arasında
İlk bakışta bütçe dengesi fena görünmüyor: İlk iki ayda 190 milyar TL açık. Ama bu bir iyileşme değil. Kurumlar vergisinde peşin tahsilatın geri getirilmesiyle gelirler öne çekildi. Harcamalar da kısıldı. Eski sistem devam etseydi, açık çok daha yüksek görünecekti.
Bu tablo bir başarı hikâyesi değil, bir zaman kazanma çabasının sonucu.
Cari Açık: Petrol Kıskacı
Ocak ayında 12 aylık cari açık 32,9 milyar dolar olarak açıklandı. Hesaplar 65 dolarlık petrol fiyatına göre yapılmıştı. Gerçeklik ise 100 doların üzerinde. Basit bir hesap var: Petrol fiyatındaki her 10 dolarlık artış, cari açığa yaklaşık 4 milyar dolar ek yük getiriyor.
Bu tabloyla yılsonunda 50 milyar dolarlık açık sürpriz olmaz.
Sonuç: Sorun Savaştan Önce de Vardı
Bu beş gösterge tek bir şey söylüyor: Ekonomi, savaş başlamadan önce de hedefinden sapmıştı. Savaş, bozulmayı artıracak.
Son üç yıldan çıkarılması gereken ders şudur: Enflasyonla mücadeleyi yıllara yaymak doğru bir strateji değil; riski büyütmektir. Süre uzadıkça ekonomi mutlaka bir engele çarpar: kriz, seçim ya da başka bir şok. Ve bütün hesaplar bozulur.
Bu blogdaki popüler yayınlar
İkinci Varlık Vergisi Faciasına Doğru
Altın ve Gümüş Fiyatları
Altın ve Gümüşün Yükselişi ve Düşüşü
Yeni içerikleri e-postayla alın:
2026 44 Mart 18 Şubat 13 Ocak 13
2025 124 Aralık 14 Kasım 7 Ekim 11 Eylül 10 Ağustos 6 Temmuz 9 Haziran 10 Mayıs 14 Nisan 12 Mart 7 Şubat 11 Ocak 13
2024 91 Aralık 10 Kasım 9 Ekim 5 Eylül 7 Ağustos 8 Temmuz 5 Haziran 8 Mayıs 7 Nisan 8 Mart 9 Şubat 8 Ocak 7
2023 96 Aralık 8 Kasım 7 Ekim 8 Eylül 7 Ağustos 4 Temmuz 9 Haziran 7 Mayıs 8 Nisan 11 Mart 10 Şubat 6 Ocak 11
2022 118 Aralık 8 Kasım 7 Ekim 9 Eylül 11 Ağustos 10 Temmuz 8 Haziran 17 Mayıs 10 Nisan 11 Mart 14 Şubat 7 Ocak 6
2021 100 Aralık 6 Kasım 12 Ekim 9 Eylül 8 Ağustos 9 Temmuz 5 Haziran 6 Mayıs 7 Nisan 9 Mart 10 Şubat 9 Ocak 10
2020 110 Aralık 8 Kasım 8 Ekim 9 Eylül 10 Ağustos 7 Temmuz 11 Haziran 11 Mayıs 7 Nisan 13 Mart 10 Şubat 8 Ocak 8
2019 111 Aralık 8 Kasım 9 Ekim 8 Eylül 12 Ağustos 5 Temmuz 8 Haziran 10 Mayıs 9 Nisan 11 Mart 10 Şubat 8 Ocak 13
2018 122 Aralık 7 Kasım 9 Ekim 7 Eylül 9 Ağustos 13 Temmuz 10 Haziran 12 Mayıs 12 Nisan 10 Mart 10 Şubat 10 Ocak 13
2017 161 Aralık 14 Kasım 10 Ekim 14 Eylül 17 Ağustos 13 Temmuz 12 Haziran 18 Mayıs 12 Nisan 13 Mart 13 Şubat 11 Ocak 14
2016 142 Aralık 11 Kasım 14 Ekim 17 Eylül 8 Ağustos 15 Temmuz 11 Haziran 12 Mayıs 9 Nisan 11 Mart 13 Şubat 8 Ocak 13
2015 169 Aralık 21 Kasım 15 Ekim 12 Eylül 12 Ağustos 18 Temmuz 10 Haziran 16 Mayıs 12 Nisan 11 Mart 14 Şubat 10 Ocak 18
2014 149 Aralık 14 Kasım 13 Ekim 13 Eylül 15 Ağustos 13 Temmuz 9 Haziran 12 Mayıs 13 Nisan 13 Mart 12 Şubat 11 Ocak 11
2013 121 Aralık 13 Kasım 8 Ekim 8 Eylül 9 Ağustos 11 Temmuz 9 Haziran 8 Mayıs 12 Nisan 10 Mart 11 Şubat 9 Ocak 13
2012 171 Aralık 14 Kasım 16 Ekim 13 Eylül 12 Ağustos 13 Temmuz 10 Haziran 12 Mayıs 15 Nisan 17 Mart 18 Şubat 15 Ocak 16
dış ticaret ve turizm
dünya ekonomisi ve türkiye
dünyanın ekonomik görünümü
ekonomi değerlendirme
gerçekler ve teoriler
güncel ekonomik sorunlar
Şangay İşbirliği Örgütü
Türkiye'nin dünyadaki sırası
Türkiye'nin dünyadaki yeri
Ülke karşılaştırmaları
Toplam Sayfa Görüntüleme Sayısı