Rezervleri Hesaplama Rehberi (Yeni) |
Rezervleri Hesaplama Rehberi (Yeni)
Merkez Bankası (TCMB), istatistik verilerini yayınlandığı Elektronik Veri Dağıtım Sistemini (EVDS) değiştirdi. Buna göre rezervleri hesaplamakta kullandığımız verilerin yer aldığı tabloların başlıkları ve yerleri de değişti. Bu yazıda yeni EVDS’ye göre rezervleri nasıl hesaplamamız gerektiğini anlatmaya çalışacağız.
Öncelikle bu işlemde ulaşılmaya çalışılan tabloyu ortaya koyalım:
1. TCMB Toplam (Altın + Döviz) Rezerv Verilerini Elde Etmek İçin:
TCMB sitesinde EVDS’ye girdikten sonra
Tüm Seriler / Ödemeler Dengesi ve Dış İstatistikler / Uluslararası Rezervler (TCMB) / Merkez Bankası Rezervleri
Burada Altın (Milyon ABD Doları), Döviz (Milyon ABD Doları) ve Toplam (Milyon ABD Doları) işaretlenip sağ üstteki Ekle (+) düğmesine basılacak sonra sağ taraftaki Tablo Oluştur düğmesine basılarak tablo oluşturulacak.
Bu şekilde TCMB’nin istenen tarihteki altın, döviz ve toplam rezervleri elde edilecek.
2. TCMB Net Döviz Rezervleri Verisini Elde Etmek İçin:
Tüm Seriler / Merkez Bankası Haftalık Vaziyet / Merkez Bankası Bilançosu – Stand By (Cari) 2. Net Dış Varlıklar (A+B+C) / 2A Net Uluslararası Rezervler (1+2+3)
Burada 2A Net Uluslararası Rezervler (1+2+3) seçilip sağ üstteki Ekle (+) düğmesine basılacak sonra sağ taraftaki Tablo Oluştur düğmesine basılarak tablo oluşturulacak. Buradan elde edilen veri Türk Lirası cinsinden olduğu için hangi tarihli veriyi kullanıyorsak onu alıp bu dolara çevirmemiz gerekir. TCMB sitesinde bu kez:
İstatistikler / Döviz Kurları / Gösterge Niteliğindeki Merkez Bankası Kurları / Karşımıza çıkacak tablodan tarih seçimi / Oradan ABD Doları Alış Kuru seçilecek
Bulduğumuz Türk Lirası cinsinden net uluslararası rezervler verisi bu kura bölünerek TCMB’nin istenen tarihteki dolar cinsinden net uluslararası rezervleri elde edilecek.
3. Swaplar Verisini Elde Etmek için
İstatistikler / Ödemeler Dengesi ve İlgili İstatistikler / Uluslararası Rezervler ve Döviz Likiditesi / Veri (Aylık) / PDF Bağlantı
Bu düğmeye basılınca karşımıza “Uluslararası Rezervler ve Döviz Likiditesi” başlıklı 4 bölümlü bir tablo gelir. Bunlardan II numaralı “Döviz Varlıklarından Önceden Belirlenmiş Kısa Dönem Net Çıkışlar (nominal değer)” başlıklı tablonun 2. sıra numaralı “Yurt içi para karşılığında döviz forward ve future'ların toplam açık ve fazla pozisyon büyüklükleri (para swaplarının gelecekteki bacağını da kapsar)” başlıklı satırındaki “Toplam” başlığı altındaki veri ile 3. Sıra numaralı “Diğer” başlığındaki veriyi toplayıp sonucu yukarıdaki tablonun Swaplar sırasına yazmamız gerekiyor. Net rezervlerden swapları düştüğümüzde Swap Hariç Net Rezerv verisine ulaşırız.
4. Rezervlerin Yeterliliğinin Ölçülmesi
Rezervlerin yeterli olup olmadığını ölçmek için kullanılan birden fazla ölçü olmakla birlikte uluslararası alanda son yıllarda en çok başvurulan ölçü Guidotti – Greenspan Kuralıdır. Guidotti – Greenspan kuralı; merkez bankasının sahip olduğu rezervlerin, ülkenin kısa vadeli (vadesine bir yıldan az süre kalmış olan) dış borçlarından fazla ya da ona eşit olmasını öngören kuraldır. Bir yıllık süre içinde, dış yükümlülüklerin yenilenememesi halinde, o ülkeye dış kaynak girişinin devam edebilmesi için bu eşitlik önemlidir. Bu kurala göre rezervlerin vadesine bir yıl kalmış dış borçlar toplamından büyük ya da ona eşit olması gerekir:
Guidotti – Greenspan Kriteri = Rezervler ≥ Vadesine 1 Yıldan Az Süre Kalmış Dış Borçlar
Burada sözü edilen rezerv tutarı olarak hangisinin alınacağı konusu değerlendirmeyi yapan analistin bakış açısına göre değişmektedir: Bazıları brüt rezervleri bazıları net rezervleri bazıları da swap hariç net rezervleri alarak karşılaştırma yapıyorlar. Biz burada üçünü de ele alacağız.
Öncelikle vadesine bir yıldan az süre kalan dış borçları bulalım. Bunun için yine TCMB sitesine gideceğiz. Sırayla şu sayfaların başlıklarına tıklamak gerekli:
İstatistikler / Ödemeler Dengesi ve İlgili İstatistikler / Kısa Vadedeki Dış Borç İstatistikleri / Veri (Tablolar) / PDF Bağlantı
Açılan tablolardan 5 ve 6 numaralı tabloların en altında yer alan “Toplam” başlığının karşısındaki veri vadesine 1 yıl veya daha kısa süre kalmış olan dış borçları gösterir.
5. TCMB Rezerv ve Rezerv Yeterlilik Tablosunun Oluşturulması
Bu açıklamalar göre 13.02.2026 tarihi itibarıyla tablo şu şekilde çıkar:
Bu blogdaki popüler yayınlar
İkinci Varlık Vergisi Faciasına Doğru
Asgari Ücret Hesabının Doğrusu
Yeni içerikleri e-postayla alın:
2026 23 Şubat 10 Ocak 13
2025 124 Aralık 14 Kasım 7 Ekim 11 Eylül 10 Ağustos 6 Temmuz 9 Haziran 10 Mayıs 14 Nisan 12 Mart 7 Şubat 11 Ocak 13
2024 91 Aralık 10 Kasım 9 Ekim 5 Eylül 7 Ağustos 8 Temmuz 5 Haziran 8 Mayıs 7 Nisan 8 Mart 9 Şubat 8 Ocak 7
2023 96 Aralık 8 Kasım 7 Ekim 8 Eylül 7 Ağustos 4 Temmuz 9 Haziran 7 Mayıs 8 Nisan 11 Mart 10 Şubat 6 Ocak 11
2022 118 Aralık 8 Kasım 7 Ekim 9 Eylül 11 Ağustos 10 Temmuz 8 Haziran 17 Mayıs 10 Nisan 11 Mart 14 Şubat 7 Ocak 6
2021 100 Aralık 6 Kasım 12 Ekim 9 Eylül 8 Ağustos 9 Temmuz 5 Haziran 6 Mayıs 7 Nisan 9 Mart 10 Şubat 9 Ocak 10
2020 110 Aralık 8 Kasım 8 Ekim 9 Eylül 10 Ağustos 7 Temmuz 11 Haziran 11 Mayıs 7 Nisan 13 Mart 10 Şubat 8 Ocak 8
2019 111 Aralık 8 Kasım 9 Ekim 8 Eylül 12 Ağustos 5 Temmuz 8 Haziran 10 Mayıs 9 Nisan 11 Mart 10 Şubat 8 Ocak 13
2018 122 Aralık 7 Kasım 9 Ekim 7 Eylül 9 Ağustos 13 Temmuz 10 Haziran 12 Mayıs 12 Nisan 10 Mart 10 Şubat 10 Ocak 13
2017 161 Aralık 14 Kasım 10 Ekim 14 Eylül 17 Ağustos 13 Temmuz 12 Haziran 18 Mayıs 12 Nisan 13 Mart 13 Şubat 11 Ocak 14
2016 142 Aralık 11 Kasım 14 Ekim 17 Eylül 8 Ağustos 15 Temmuz 11 Haziran 12 Mayıs 9 Nisan 11 Mart 13 Şubat 8 Ocak 13
2015 169 Aralık 21 Kasım 15 Ekim 12 Eylül 12 Ağustos 18 Temmuz 10 Haziran 16 Mayıs 12 Nisan 11 Mart 14 Şubat 10 Ocak 18
2014 149 Aralık 14 Kasım 13 Ekim 13 Eylül 15 Ağustos 13 Temmuz 9 Haziran 12 Mayıs 13 Nisan 13 Mart 12 Şubat 11 Ocak 11
2013 121 Aralık 13 Kasım 8 Ekim 8 Eylül 9 Ağustos 11 Temmuz 9 Haziran 8 Mayıs 12 Nisan 10 Mart 11 Şubat 9 Ocak 13
2012 171 Aralık 14 Kasım 16 Ekim 13 Eylül 12 Ağustos 13 Temmuz 10 Haziran 12 Mayıs 15 Nisan 17 Mart 18 Şubat 15 Ocak 16
dış ticaret ve turizm
dünya ekonomisi ve türkiye
dünyanın ekonomik görünümü
ekonomi değerlendirme
gerçekler ve teoriler
güncel ekonomik sorunlar
Şangay İşbirliği Örgütü
Türkiye'nin dünyadaki sırası
Türkiye'nin dünyadaki yeri
Ülke karşılaştırmaları
Toplam Sayfa Görüntüleme Sayısı