Bilmek yetmez |
Stoacılık, insanın kontrol edemediği şeylerle oyalanmayı bırakıp kontrol edebildiği şeylerden sorumluluk almasını söyleyen bir düşünce biçimidir.
Stoacılara göre hayat her zaman adil, kolay ya da keyifli olmaz ve insan bunu değiştiremez. Hastalık olur, haksızlık olur, kayıp olur. Başkalarının ne yaptığı, ne söylediği, hava durumu, ekonomi, geçmiş... Bunlar insanın kontrolünde değildir. Ama neyi doğru bulduğu, nasıl davrandığı, neyi seçtiği kendi kontrolündedir. Asıl mesele budur.
Başına gelenler değil, onlara verdiğin tepkiler belirleyicidir. Stoacılık bu yüzden bahaneleri reddeder. Kendine acıyarak yanlışın meşrulaştırılmasına karşı çıkar. Doğruyu biliyorsan, doğruyu yap der. Zor olsa bile, sana pahalıya patlasa bile, herkes yapmıyorsa bile.
Stoacılar “Sorun, neyin doğru olduğunu bilmemek değildir; bildiğini uygulamamaktır” der. Bu sözle ahlakın bilgiyle değil, eylemle ölçüldüğünü anlatır. Yani doğruyu bilmek bir erdem sayılmaz. Doğruyu........