menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

BİLİNMEYENE KARŞI TUTUMUMUZ

3 0
07.04.2026

BİLİNMEYENE KARŞI TUTUMUMUZ  

Bu gün bir kavramın toplumdaki yer edişinin ve giderek yaygınlaşma halini almasının altında yatan düşünce, duygu ve davranışlara bakarak biz bu kavramın neresindeyiz bir  bakalım.

Birinci Dünya Savaşı'na kadar kavram olarak çok duyulmayan bu düşünce ve davranış biçimi aslında daha önce de toplumlarda olmasına rağmen, yirminci yüzyıldaki kadar hem bir bilimsel zemine oturtulmamış, hem de sosyal bir problem olarak algılanmamıştır.

1920'lerde beyazların siyahlara yönelik yaygın davranışlarıyla öne çıkan ön yargı kavramı, ırkçılık üzerinden ilerleyerek, daha sonraları nazilerin ırkçı tutumları ile dünya geneline yayılmış, şimdilerde cinsiyetçilik ve göçmenlere yönelik olarak devam etmektedir.

Günlük kullanımda önyargı genellikle birisi ya da bir şey hakkında, vaktinden önce ya da erken ifade edilmiş, olgunlaşmamış yargılardır. Yani söz konusu kişi ya da şeyle doğrudan bir deneyim olmadan o kişiye ya da şey hakkında fikir oluşturmaya ve değerlendirme yapmaya işaret eder.

Etimolojik olarak ön yargının beslendiği köken “bilinmeyendir”.

Sosyal psikolojide ise,

Gordon Allport'un 1954'te yayınlanan "Önyargının Doğası"  adlı kitabında yaptığı tanım genel kabul görmüştür. Ona göre "etnik önyargı hatalı ve esnek olmayan bir genellemeye dayanan antipatidir. Bu hissedilen ya da ifade edilen bir şeydir. Grubun bütününe ya da sadece bir bireye, o grubun üyesi olduğu için yöneltilir"

Yani sosyal psikolojide, ön yargı kavramı, bir tutum, esnek olmayan bir genelleme, değişime dirençli, kötü, peşin verilmiş bir hükümdür. Ve çoğunlukla bir tutum olarak görülmektedir.

Tutum, kişi, nesne ya da konularda genel ve görece kalıcı olumlu ya da olumsuz hislerdir. Örneğin bir kişi, İngilizleri  soğuk buluyor ve sevmiyor olabilir. Bu olumsuz bir önyargıdır. Diğer yandan Araplar'ı cana yakın bulubilir. Buda olumlu bir önyargıdır. Örnekte de görüldüğü gibi tutumun içeriğini oluşturan, duygu, inanç ya da düşünceler zamanla  davranışa dönüşür.

Şimdi ön yargının neresinde olduğumuza bakacak olursak, Dünya genelinde yaygınlaşan göçmen konusunda, ülke olarak bir deneyim yaşadık .Suriyeli göçmenlere karşı, kişisel olarak nasıl bir tutum içinde olduğunu sen kendin değerlendirebilirsin. Ön yargı kavramı sana uğramış mı buna bakabilirsin.

Veya kadınlar hakkındaki tutumuna bir göz atabilirsin.


© Konya'nın Sesi