Algoritmalar vicdanı öğretemez: Dijital dünyada ahlâk neden çöktü? |
Algoritmalar ahlâkı yok etmedi; ahlâkın yerine geçti. Bugün yaşadığımız sorun, teknolojinin insanı yozlaştırması değil, insanın kendi iç ölçüsünü gönüllü olarak devre dışı bırakmasıdır. Vicdan, tarih boyunca insanın en kişisel yetkisiydi. Doğru ile yanlışı ayırt etme sorumluluğu bireyin omuzlarındaydı. Dijital çağda bu sorumluluk sessizce başka yapılara devredildi.
Artık bir davranışın ahlâklı olup olmadığı, içsel bir muhasebeyle değil, dışsal tepkilerle ölçülüyor. Tepki yoksa sorun yoktur. Tepki varsa, davranışın kendisi değil, nasıl sunulduğu tartışılır. Yanlış, bir ahlâk problemi olmaktan çıkarılıp “iletişim hatası”na dönüştürülür. Böylece insan, kendini sorgulamak yerine stratejisini günceller. Bu, ahlâkın en tehlikeli biçimde........