Dijital çağda çocuk olmak: Zorbalık, sınırlar ve güvenli okul iklimi |
Bugün hizmet içi eğitim için gittiğim bir okulda 9-10 yaş arası öğrenclerle sohbet etme imkanı buldum. Kısa ama derin mesjalar içieren konuşmalar yaptık. Sohbete başlamadan önce yirmi dakikalık bir gözlem yaptım. Bazı öğrenciler çok hareketli, bazıları sessiz, bazıları ise yalnızdı. Özellikle bir grup kız öğrencinin öğretmenden aldığı ikazlar üzerine sergiledikleri savunma beni çok etkiledi. İçimden bravo dedim ! Gelecek nesil işte böyle olmalı !. Hakkını savunan ve konuşan. Diğer bir grup öğrenciye baktığımda, sadece verilen görevleri yerine getirmenin ve bir aferin duymayanın peşinde olduklarını gördüm. Küçük bir grup ise yanımda toplanmaya ve meraklı gözlerle bana bakıp sorular sordu. Öğrencilerle sohbet etmeye başladık. Onlara okul dışında en çok ne yapmaktan mutlu olduklarını sordum. Büyük bir çoğunluğu, bilgisayar oyunu derken, bir kısmı futbol, resim ve yüzme dedi. En az aldığım yanıt ise kitap okumak ve oynamak oldu. Bilgisayar oyunlarına konuyu çevirip sordum; Ne tür oyunlar bunlar ? Cevap: Genelde bize bir görev veriliyor ve biz de onu yapıyoruz... Ben: Ne tür görevler ? Cevap: Gidip bu alandaki düşmanı vur gibi…... Ben: Peki bunun karşılığında ne oluyor, ne kazanıyorsunuz? Cevap: Ödül !.
Çocuklarda, hatta yetişkinlerde bile ödül almanın hem içsel hem de dışsal motivasyonu önemli ölçüde etkilediğini biliyoruz. Ödüllendirilen çocukta oluşan “başardım” duygusu, çocuğun duygu durumunu olumlu yönde düzenleyebiliyor. Peki o zaman şu soruyu soralım: Okulda akademik olarak başarısız olan çocuklar? Ya da okulda arzu ettiği ilgiyi göremeyen, yeteri kadar popüler olamayan, yani görünmeyen çocuklar? Bu tip çocukların şiddet oyunları ve benzeri oyunlara yöneldiklerini söylemek yanlış olmayacaktır. Kendini sosyal yaşamda yetersiz hisseden çocuk, dijital dünyada başarılı, kabul gören ve aitlik duygusunu hissedecektir. Bu da onun hayatındaki büyük boşluğun dolmasına, hatta mutlu olmasını sağlayacaktır. Madalyonun bir de diğer yüzü var: sinsice kanımıza giren şiddet ve zorbalık eylemleri.
Zorbalık ve şiddet eskiden okul koridorlarına ya da kantin sırasında beklerken hatta teneffüste top oynarken oluyordu. Peki şimdi ? Telefon ekranlarında, WhatsApp gruplarında, sosyal medya hikayelerinde ve dijital dünyanın görünmeyen alanlarında yaşanıyor. Sosyal medyanın hızlı kullanımı akra zorbalığı ve şiddeti daha görünür hale getiriyor ve artmasında da tetikleyici bir rol oynuyor. Dijital oyunlarda, özellikle küçük........