Kıbrıs, 1571’de Venediklilerden alınmasının ardından fiili olarak 307, hukuki bakımdan ise 352 yıl boyunca Osmanlı egemenliğinde bulunmuş bir Türk adasıdır. Kıbrıs, 1571’den 1878’e kadar fiilî olarak Osmanlı idaresinde kalmış; 1878’de idaresi geçici ve şartlı biçimde İngiltere’ye bırakılmış, Osmanlı/Türkiye bakımından adaya ilişkin hukuki bağ ise Lozan Antlaşması’na kadar tartışmalı biçimde varlığını sürdürmüştür. Bu tarihsel arka plan, Kıbrıs Türklerinin ada üzerindeki köklü varlığının ve bugüne kadar süren Türklük mücadelesinin temelini oluşturmaktadır. Ada’daki ilk Rum ayaklanması, Yunanistan’ın Osmanlı Devleti’ne karşı Mayıs 1821’de başlattığı isyandan yaklaşık bir ay sonra, Haziran 1821’de Kıbrıs Başpiskoposu Kipriyanos önderliğinde gerçekleşmiştir. Bu kapsamda Rum Ortodoks Kilisesi çevresinde Enosis’e ve Helen milliyetçiliğine dayalı siyasal hareketlilik belirginleşmiş; Başpiskopos Kipriyanos’un bu süreçle ilişkilendirilmesi, Osmanlı yönetiminin adada sert tedbirler almasına yol açmıştır. Siyasi dengelerin değiştiği bir dönemde Osmanlı Devleti, 1878’de Kıbrıs adasının idaresini Rus tehlikesine karşı askeri yardım sağlaması çerçevesinde İngiltere’ye geçici ve şartlı olarak bırakmıştır. Antlaşmaya göre; Rusya doğuda işgal ettiği Kars, Ardahan ve Batum topraklarından geri çekilirse İngiltere, adayı Osmanlı Devleti’ne iade edecekti. Ancak İngiltere, Rusya’nın bu bölgelerden çekilmesinden (3 Mart 1918) çok daha önce, 5 Kasım 1914 tarihinde adayı haksız biçimde ilhak etmiştir. Osmanlı Devleti’nin adadan fiilen ayrılmasının ardından Kıbrıs Türkleri için acı, kan ve gözyaşı dolu mücadele yılları başlamış ve bu........

© Kıbrıs Gazetesi