We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Kurgusal düşünce: Sanat-hakikat ilişkisi

5 2 0
26.05.2022

IV

Şiirin ulaştığı bilgi mi daha hakiki yoksa soğuk bilimin ulaştığı bilgi mi daha hakiki? Tabii, şunu da unutmamak gerek: Bilimsel gerçekler aksi kanıtlanana kadar gerçektir yani kesin gerçek değil yanlışlığı kanıtlanana kadar gerçektir; bu anlamda pek de güvenilmez, değişebilir gerçekliklerdir. David Hume’u asla unutmadan şu söylediğini bugün artık daha fazla göz önünde tutmak gerektiği anlaşılıyor: Bilgi duyusal temasla yani deneyimle başlar; burada bilgi dediğimiz hakikatin bilgisidir. Hume’a göre bilgiye (hakikatin bilgisine) ancak duyusal deneyimle ulaşılabilir. Bunun dışında başka bir gerçeklik yoktur yani görünenin ve temasla deneyimlenenin dışında bir öz, gizli bir hakikat yoktur. Bu çok önemli düşünce aslında deneyimlediğimiz var olanlarla yetinmemiz gerektiğini, her ne yapılacaksa ancak bu duyusal ve görünen dünya içinde çeşitli düzenlemeler yapılabileceğini, böylelikle gerçekliğinde hem algısal hem de reel olarak bu şekilde değiştirilip aşılabileceğini ve yeni bir gerçeklik inşa edilebileceğini ima ediyor. Bir şiirimde şöyle demiştim (biraz da umutsuzlukla): “Derinde bir şey yok/ Ne varsa yayılan genişlikte sarı.” Yani görünenin arkasında gizli bir hakikat olduğu düşüncesine kapılmanın yanıltıcı olduğu ima ediliyor burada. Ama şöyle bir yakınış da var: Keşke olsaydı! Ama belki de olmadığını düşünmek daha özgürleştirici ve eyleme yönelticidir. Var olanları oldukları gibi kabullenip sonra da yeni düzenlemelerle yeni ilişkiler kurarak (yeni bir ağ) gerçekliği dönüştürebiliriz anlamına da gelmiyor mu bu?

V

Şiir (hatta genel anlamıyla sanat) ancak var olduğunda görünür kıldığı boşlukları var olmaklığıyla kapatır. Yani öyle ki şiir yazılmadan önce farkında olunmayan boşluklar (gerçekliğin eksikliği) şiir yazıldığında anda doldurularak (gerçeklik açığa çıkarılarak) o boşlukların fark edilmemiş varlıklarını........

© Karar


Get it on Google Play