Olmuş olanlar olmaya devam edenler ve olabilecek olanlar üstüne… |
Türkçe sözlükteki en uzun maddelerden birisi de ‘olmak’tır. Geçişsiz fiil ibaresi özellikle yer alır hemen önünde fakat ne geçişli ne de geçişsiz olması onun varlığını tam karşılamaz. Her dilde böylesi doğurgan, yaralı, açık, uçsuz bucaksız kelimeler mutlaka vardır fakat bizdeki ‘olmak’ öylesine halden hale salınır ki neredeyse başımız döner. Bir işin, bir eylemin gerçekleşmesiyle bir meyvenin ermesi, bir hareket ve işi değerlendirmeye tabi tutarken olumluluk diye kullanılmasıyla vakti karşılaması fakat bütün bunların ötesinde insanın ruhsal ve bedensel merhalelerini bile karşılaması şaşırtıcıdır. Diyeceğim kendimizden başlayarak çevremizi, dünü, bugünü nice nice durum ve olguyu onunla ölçüp tartabilir, içerdiği anlam imkanlarıyla yola koyulabiliriz. Arapçadaki ‘kün’ kelimesini tereddütsüz karşıladığı ve bu konuda hemen hiçbir tereddüte imkan vermediği hatırda tutulduğunda kökünün nereye dek gidebileceğini de fark ederiz. Hatta, Ortega Y Gasset bir yerde onu insan ile bütünler ve şöyle der ‘İnsan olmuş olandır ve olan iyidir.’ Oldu mu şimdi?
Eğer bu sözü bir an rehber edinsek ve şöyle düşünsek bir yere çıkabilir miyiz? İnsan olmuş olansa olanı da yaşayandır ve kendiliğinden olacak olanı da içerir. Felsefi duyuş ve antropolojik bilgi yedeğinde yürüdüğümüzde bu yorum elbette bir dizi problemi de içerir. Olmuş olan kadar olmayı sürdüren olacak olanın hükmünü tam yüklenebilir mi? İnsanın olmuş olması onun niteliği yanında........