Yumuşak güç Amerikalı siyaset bilimci Joseph Nye’ın 1990’lardan bu yana geliştirdiği yarı bilimsel bir kavram. Temelde ikna yeteneği anlamına geliyor, içinde cazibeyi, bir tür siyasi çekiciliği barındırıyor. Amacı da muhatabına ceza veya mükafat vadetmeden istediği bir şeyi yaptırmak, istemediğini yaptırmamak olarak özetleniyor. Nye zamanında yumuşak gücün üç bileşenden oluştuğunu söylemiş olsa da bunu 50’ye kadar çıkartan çalışmalar, araştırmalar mevcut.

Ancak etkisini ölçmek, hangisinin karar verme süreçleri üstünde baskı oluşturduğunu tespit etmek zor. Üstelik her derde deva bir ilaç da değil. Bir tür katalizör ya da kümülatif etkisi olan olumlamaların, etkileşimlerin toplamı. Kriz anlarında faydası olduğunu söylemekse imkânsız. Yine de her devletin her alanda dikkate alması gereken bir konu. Etkinizi arttırmanın olmazsa olmaz bir unsuru. Bazıları bilinçli tercihlerin, stratejilerin sonunda ortaya çıkıyor, bazıları da tesadüflerin.

Ağırlığı ise konjonktürel. Belli bir zaman diliminde anlam ifade eden şeyler başka bir zaman diliminde değerini tamamen yitirebiliyor. Belli bir alanda kullanılabilen kozlar başka bir alanda etkisiz kalabiliyor. Veya belli bir aktör için önemli olan özellikleriniz bir başkası için anlam ifade etmeyebiliyor. Bu nedenle yumuşak güçten yararlanmak isteyenlerin seçici davranmaması, tüm unsurları mümkün olduğunca eş zamanlı olarak dikkate alması gerekiyor.

Var olan koşullar altında en ideali diğer tüm olası unsurların yansıra emsal yaratmak, demokrasiye, insan haklarına, hukukun üstünlüğüne, insancıl normlara sahip çıkmak. Nitekim Türkiye bir zamanlar bunu başardı. Ama ne yazık ki son 10 yıl içindeki uygulamalarıyla bu olasılığı........

© Karar