AGİT’in, yani Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı’nın temelini oluşturan, Helsinki Nihai Senedi iki yıl süren müzakerelerin neticesinde bundan 50 yıl önce, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 35 devlet tarafından 1 Ağustos 1975’te imzalanmıştı.

O zamanlar tarafsız olan Finlandiya’nın -büyük ölçüde- ev sahipliğinde gerçekleşen görüşmeler dört “sepetten” oluşan uzun bir siyasi taahhütler listesiyle sonuçlanmış, Doğu ile Batı arasındaki ilişkilerin 10 temel ilkesi belirlenmişti.

NATO ve Varşova Paktı, ama aslında Batı Almanya’nın teşvikiyle Amerika ve Sovyetler Birliği arasındaki yumuşamanın tescili niteliğinde olan bu belgeyle gerginliğin arttığı anlarda dahi takip konferansları yapılabilmiş, özellikle de Sovyet bloğunun insani konulardaki taahhütlerine ne denli uyduğu masaya yatırılabilmişti. Yine bir takip konferansı olan Kasım 1990 Paris toplantısına da Soğuk Savaş’ın bittiğinin teyidi nasip olmuştu.

Zaten sonra da takip konusu konferansların alanı olmaktan çıkartılıp örgütlenmeye gidilmiş, AGİK olarak bilinen yapı, 1994 yılında AGİT’e dönüşmüştü. Yeni kurulan örgüt de hem insani konularda hem de güvenlik alanında önemli işlevler üstlenmiş, gözlem misyonları kurmuş, azınlık haklarının korunmasından seçimlerin demokratik yapılmasına kadar pek çok alanda etkin faaliyet göstermiş, çözümlerde değilse bile sorunların yönetilmesinde başarılı sayılabilecek işler yapmıştı.

Bugün AGİT’in Viyana’daki merkezinin (sekreteryasının) başında Türkiye’den emekli bir........

© Karar