Batı, çok kutuplu bir dünya için hazır değil |
LONDRA – Trump yönetiminin Ulusal Güvenlik Stratejisi'nin yayımlanması, Amerika Birleşik Devletleri ve Batı için kritik bir dönüm noktasına işaret ediyor. ABD, endüstriyel canlanma, dayanıklı tedarik zincirleri ve stratejik rekabeti vurgulayan daha dar bir dizi temel öncelik etrafında küresel rolünü yeniden şekillendirirken, geleneksel müttefiklerinin kendi güvenlikleri ve ekonomik kaderleri için daha fazla sorumluluk üstlenmeleri gerektiğini de işaret etmiştir.
Aynı zamanda Avrupa Birliği, kritik ürünlerin yüzde 70’e kadarının AB menşeli olmasını şart koşmak gibi sanayi politikası önerileriyle; bağımlılık, kırılganlık ve kontrol kaybına dair derin kaygılarını yansıtıyor. Ancak gerek Avrupa genelinde gerekse Birleşik Krallık’ta bundan çok daha köklü bir zihinsel yeniden değerlendirmeye ihtiyaç var.
Batı’nın stratejik üstünlük çağı sona erdi. Bir zamanlar tarafsız ticari unsurlar olarak görülen tedarik zincirleri artık birer güç aracı hâline geldi; teknoloji, ticaret ve yatırım kararları ulusal güvenlik, toplumsal istikrar ve hayat pahalılığıyla iç içe geçmiş durumda. Buna rağmen Batı politikaları, çoğu zaman uzun vadeli tutarlı bir strateji üretmek yerine, ahlaki pozisyon alma ile savunmacı müdahaleler arasında gidip geliyor.
Soğuk Savaş’ın hemen ardından hâkim olan dünya görüşü, Batı’nın ekonomik üstünlüğünü tüm ülkelerin liberal modele yakınsayacağının kanıtı olarak görüyordu. Bu görüşün yanlış olduğu ortaya çıktı. Bugün karşı karşıya olduğumuz şey geçici bir aksaklık değil, yapısal bir dönüşümdür: büyük ölçüde tek kutuplu bir sistemden daha parçalı, çekişmeli ve çok kutuplu bir düzene geçiş. Bu ortamda Batı için temel soru, solmakta olan düzeni nasıl yeniden tesis edeceği değil, etkisinin paylaşılması gereken bir ortamda nasıl güvenilir ve sorumlu bir şekilde hareket edeceği.
Bu zorluk, BRICS (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika) ülkelerinin yükselişiyle mükemmel bir şekilde örneklenebilir. Bu gruba son zamanlarda Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri, Etiyopya,........