Savaş ne zaman bitebilir? |
1914’te Birinci Dünya Savaşı patlak verdiğinde Alman İmparatoru II. Wilhelm’in askerlerine “Noel’den önce evde olacaksınız” dediği söylenir. Yalnızca Alman tarafı değil İngilizler ve Fransızlar da çoğunlukla savaşın birkaç ay içinde biteceğini düşünüyorlardı. (İngiltere Savaş Bakanı Kitchener ise 3-4 yıllık bir süreyi öngörmüştü. Ama kendisi de Türk ordusunu küçümsediği için Çanakkale Savaşı’nın gidişatını öngörememiş ve 1916’da görevden alınmıştır.)
Zaten bu kadar uzun süreceği bilinseydi o savaş hiç çıkmazdı herhalde. Ne de olsa savaş kararları kısa sürede başarıya ulaşma ümidiyle alınır. Herkes bilir ki yıllarca süren bir savaşın galibi olmaz. Çünkü kazananın kazandığı kaybettiğine değmez. Uzun süreli savaşların ekonomik maliyeti katlanarak artar. İşte bu yüzden Birinci Dünya Savaşının galipleri aynı zamanda mağlupları olmuş; mesela İngilizler “küresel hegemon” rollerini günün sonunda Amerikalı kuzenlerine devretmek zorunda kalmışlardır.
Hep tekrarladığımız “Savaş siyasetin başka araçlarla devamıdır” sözünün sahibi Clausewitz’in şöyle bir sözü de var: Savaşta son adım düşünülmeden ilk adımın atılmaması gerekir.
Ne var ki “yanlış hesap” diye bir şey de var her zaman.
Bundan 2500 yıl önce Yunan şehir devletleri arasında yaşanan ve 27 yıl sürmüş olan Peloponez Savaşları bir dizi yanlış hesap yüzünden çıkmış ve........