Bu kadar yükü kimse taşıyamaz |
Ekonomide bazı sorunlarımız çok ağır. İki ana başlığa bakalım.
1-) Kur seviyesi: Dolar/TL şu an 44 lira seviyesinde. Oysa fiyatlara baktığımızda TL’nin çok değerli olduğunu görüyoruz. Mesela Türk-İş’in açıkladığı “Açlık Sınırı” 2021 sonunda 300 dolar iken şimdi 740 dolara çıkmış durumda. Keza Hazine nakit dengesinde de kamunun topladığı paranın 170 milyar dolardan 340 milyar dolara çıktığını görüyoruz. Benzer fiyatlar konut ve kiralar için de geçerli… 100 bin dolarlık evler bugün 200-220 bin dolara çıkmış durumda.
Kısaca TL aşırı değerli bölgeye çıkmış durumda. Bu kadar değerli TL’yi taşıyacak seviyede değer üreten bir ekonomimiz yok. Ya TL’nin değeri dengelenmeli ya da üretim değerimiz artırılmalı. İyi ama eğitim sistemimiz değer üretecek bir beşeri sermaye yetiştirmiyor. Milli Eğitim Bakanlığımız cami cemaati yetiştirmeyi daha değerli buluyor. Ankara Sanayi Odası Başkanı Seyit Ardıç “diplomalı çok bol ama vasıflı kimse yok” diyor.
Son aylarda sıkça dile getirdiğim devalüasyon ihtiyacı ortada öylece duruyor.
2-) Reel faizler: Kısa vadede en büyük sorunlarımızdan biri de reel faizlerin yüksekliğidir. Reel faiz enflasyondan arındırılmış faizdir; yani nominal faiz değildir. Mesela enflasyon yüzde 90 iken kredi faizi yüzde 100 ise ortada reel faiz yok denecek........