menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Küresel ekonomiyi tehdit eden gizli darboğazlar

14 0
28.04.2026

Hürmüz Boğazı’nın kapatılması, 2020’den bu yana küresel ekonominin yaşadığı bir dizi büyük tedarik şokunun en sonuncusudur. Yine de her seferinde, bunun sonucunda ortaya çıkan sıkıntılar karar alıcıları hazırlıksız yakalamaktadır. COVID-19 pandemisinin başlangıcındaki kişisel koruyucu ekipmanlarından günümüzün gübre ve kükürtüne kadar, bu sıkıntılara neden olan temel dargeçit ve karmaşık tedarik zinciri bağlılığı hâlâ yeterince anlaşılmamıştır ve genellikle krizler başladıktan sonra ortaya çıkmaktadır.

Mevcut krizin aşağı akıştaki sonuçları henüz ortaya çıkmadı ve tam olarak hissedilmesi aylar sürebilir. Kükürt olmaması, sülfürik asit olmaması anlamına gelir ve bu da Şili’deki bakır üretimini tehdit eder. Bu sırada, gübre fiyatlarındaki artış, gıda arzını vuracak, bu yıl içinde tüketici fiyatlarını yükseltecek ve ithalata bağımlı ekonomileri orantısız bir şekilde etkileyecektir.

Bu durum kritik bir soruyu gündeme getiriyor: Önümüzdeki yıllarda başka hangi darboğazlar ve kıtlıklar ortaya çıkacak? Hükümetlerin tedarik zincirindeki zayıf noktaları daha iyi izlemesi beklenebilirdi, ancak tekrarlanan aksaklıklara rağmen, bu ağların haritalandırılması ve dayanıklılığın inşa edilmesi konusunda kaydedilen ilerleme sınırlı kalmıştır. Sonuç olarak, küresel ekonomi bir kez daha hazırlıksız yakalanacaktır.

Elbette, pandemiden bu yana bazı ilerlemeler kaydedildi. Örneğin, OECD’nin katma değerli ticaret veritabanı, bileşen, mal ve hizmet akışlarına ilişkin yararlı fikirler sunarak küresel üretim ağlarının gizli yapısına ışık tutuyor. Ancak bu veri tabanı, geleneksel ticaret istatistiklerine ek niteliğinde kalıyor; yalnızca 2022’ye kadar uzanan toplu veriler sunuyor ve dolayısıyla hızla değişen manzaranın sadece küçük bir kısmını yansıtıyor. Bu nedenle, gerçek........

© Karar