We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

İçselleştirmeyi içselleştirmeden

26 5 0
12.10.2019

İçselleştirmeyi Osmanlı Türkçesi ile nasıl söyleyebiliriz diye sordu bir okurumuz. Düşündüm. Dil Evi Etimoloji Topluluğumuzdan arkadaşlarla konuştum, müzakere ettik. İç kelimesini tanıyoruz. Diyeceksiniz ki içseli de içselleştirmeyi de tanıyoruz. Siz diyebilirsiniz, ben onu diyemiyorum. Hele kelimeyi irdeledikten, yokladıktan sonra “içselleştirme kelimesini tanıyorum” diyemiyorum.

İçselleştirilmek kelimesini anlayabilmek için iç kelimesini, içsel kelimesini bir görmek, ondan sonra içselleşmek kelimesini görmek, ardından içselleştirmek kelimesini görmemiz lazım. En son “-il” ekini getirip içselleştirilmek dediğimizde ne demek istemiş oluyoruz ve o demek istediğimizi ifade etmiş oluyor muyuz olamıyor muyuz; buna bakmak lazım kanaatimce.

Evet, çoğumuz içselleştirilmek dediğinde ne demek istediğini biliyordur. Kelime bir şekilde içselleştirilmiş ama…

Ama diyerek bu kelimeyi dışladığımı daha da belli edecek yargıda bulunayım; bu kelimeyi içselleştirmek, benimsemek bizi acaba ne kadar dışsallaştırıyor, bunun farkında mıyız?

Biz şimdi evvela Karşılaştırmalı Türk lehçeleri Sözlüğüne bir bakalım. Birilerinin Dış Türkler dediği Türk karındaşlar iç için hangi kelimeleri kullanıyorlarmış: iç, is, iski yak, içki cak, iş.........

© Karar