We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Ada, ad ve adamak ilişkili mi?

31 2 0
07.12.2019

Maniheist metinlerde ve Kutadgu Bilig’de “adamak” ve “adak” kelimesi adını vermek anlamı ile geçiyor. Adını vermek ama kimin adını? Birinci mana olarak adını bir söz verme olarak ortaya koymak şeklinde anlayabiliriz sanırım bu ifadeyi. İkinci manalandırma ise adadığın her neyse onu kimin adına adamış isen onun adını vermek, onun adına vermek olabilir.

İsmet Zeki Eyüboğlu “adamak” ile “atamak” arasındaki irtibatı kuramadığını açıkça ifade etmiş. Bazen etimoloji sözlükçülerimiz çözemedikleri bağlantıları ya gargaraya getirirler ya yanlış bir irtibatlandırma ile açıklama yaparlar. Bazıları ise hiç mevzu etmezler. Hiç mevzu etmemeleri en kötüsüdür. Yanlış izahları bile daha faydalıdır. En azından itiraz edebileceklere bir veri sunmuş olurlar.

Etimoloji sözlükçüleri demişken bir şehir efsanesine de değinelim. Ben yirmi yıldır duyarım bu şehir efsanesini. Birileri söyleyip duruyor, belki 30 40 yıllık şehir efsanesidir: Türkçenin bir etimoloji sözlüğü yokmuş. Yazılamamış. Oysa günümüzde Hasan Eren’in, Tuncer Gülensoy’un, İsmet Zeki Eyüboğlu’nun, Andreas Tietze’nin, Sevan Nişanyan’ın etimoloji sözlükleri var. Başka tematik etimolojik sözlüklerimiz de var Allah’a şükür. Daha fazlası olsa kötü mü? Kötü değil elbet ama eldeki sözlükleri ne kadar kullanıyoruz ki? Ben şahsen çeşitli açılardan eldeki sözlüklerimizdeki kimi izahları yetersiz veya yanlış bulsam da eldeki sözlükler için Allah’a şükrediyorum. Bu sözlükleri hazırlayanlara kalbi teşekkür ediyorum. Gelelim tekrar ad, at, atamak, adamak ilişkisine.

Divanü Lügatit Türk’te “adak” adamak........

© Karar