SİYASİ ÇIKARLARA KURBAN EDİLEN KÖY ENSTİTÜLERİ! |
46’da dış siyasetin konjonktürel baskılarıyla hükümet değişikliği yapıldı. Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel görevden alındı, yerine Amerika’nın ve toprak ağalarının isteklerine uygun Reşat Şemsettin Sirer getirildi… İlk “icraatına”, Hasanoğlan Köy Enstitüsünü ziyaretle başladı. Okul idaresi öğrencileri tören sırasına koydu, bakanı karşıladı.
Bakanın yanında maiyeti, “mebuslar” ve basın mensupları vardı.
Henüz öğrencilere hal hatır sorulmadan, sıradaki öğrencilerden biri yerinden çıktı ve bakanın gurubunda bulunan “vekillerden” ağasının yanına gitti, elini öptü. Ağa öğrenciyi tanıdı ve sordu: “Sen sığır, koyun, keçi sağmayı öğrendin de mi geldin buraya okumaya?” “Evet” yanıtını aldıktan sonra “ne öğretiyorlar sana” diye ekledi. Öğrenci, “çok şey” dedi, “hayvancılığı, tarımı, ustalığı, öğretmenliği, müziği, felsefeyi, sanatı, Sokrat’ı, Eflatun’u, Aristo’yu, Mozart’ı, Şubert’i, Bırams’ı, bütün dünyayı” deyince, vekil, bakanın kulağına eğildi ve dedi ki: “Bu çocukları bizden akıllı yetiştirmeyin, sonra başımıza bela olurlar.”
Çocukla konuşan vekil, uzun yıllar meclis başkanlığı yapmış olan Kinyas Kartal’dır. Verdiği mülakatta “ağaları örgütlediğini” söyledi; “köylerimden ikisine bu okullardan mezun iki öğretmen atandı, altı ay içinde köylülerimi bana düşman ettiler. On yıl daha mezun verirse bu okullar, ağalımızı bitirirler. Başımın sağlığında ağalığımın elimden gitmesini istemiyorum.”
Kendi itirafıdır: “Köy Enstitüleri kesinlikle komünist uygulama değildi. Doğuda en yüksek eğitim gören insan benim. Üstelik Rus ordusunda görev yapmış biriyim… Köy Enstitüleri, bizim devlet üzerindeki gücümüzü kaldırmaya yönelikti. Bunu içimize sindiremedik. Benim Van yöresinde 258 köyüm var. Bunlar devletten çok bana bağlıdırlar. Ben ne dersem onu yaparlar. Ama; köylere öğretmenler gidince, benim gücümden başka güçler olduğunu öğrendiler. Ağaları örgütledim… Örgütlü olarak, Demokrat Parti ile pazarlığa girdik, kapattık.”
Feodal yapı, Türk siyasetini, Türk........