12 MART ASKERİ, 19 MART SİVİL DARBE Mİ? |
Türkiye’nin siyasi tarihinde bazı tarihler vardır ki üzerinden yıllar geçse de bıraktığı iz silinmez. Bunlardan biri de darbe olarak bilinen 12 Mart muhtırasıdır. O gün yaşananlar Türkiye’de demokrasinin ne kadar kırılgan olabileceğini gösteren önemli bir dönemeç olarak hafızalara kazındı.
1971’de Türk Silahlı Kuvvetleri komuta kademesi hükümete bir muhtıra verdi. Genelkurmay Başkanı ve kuvvet komutanlarının imzasını taşıyan bu bildiri sonrasında dönemin başbakanı istifa etmek zorunda kaldı. Tanklar sokakta değildi, Meclis tamamen kapatılmamıştı; ancak siyasetin üzerinde açık bir askerî baskı vardı.
Muhtıranın ardından teknokrat hükümetler kuruldu, sıkıyönetim ilan edildi ve siyasal hayat ciddi şekilde daraltıldı. Bu nedenle 12 Mart süreci Türkiye’de “muhtıra ile darbe” olarak anılır ve demokrasiye yönelik bir müdahale olarak değerlendirilir.
Aradan geçen yarım yüzyılı aşkın süre içinde Türkiye’nin siyasi sistemi değişti. Artık askerî müdahalelerin açık biçimde yapılabildiği dönem geride kaldı. Ancak son dönemde yaşanan bazı........