We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Bilimle “batıl”ın köşe kapmacası: Çin’deki üniversiteye giriş sınavından manzaralar

6 9 0
20.06.2022

Dünyanın en zor sınavlarından biri olarak kabul edilen Çin üniversite giriş sınavı (Gaokao -高考) 7-8 Haziran’da yapıldı. 9 saat süren ve iki güne yayılan sınava bu yıl yaklaşık 11 milyon 930 bin öğrenci girdi.

Ülke genelinde 300 bin kadar merkezde yapılan Gaokao, Çin’de neredeyse bayram seyran gibi önemli bir hadise. Sınava girecek çocukları olan evlerde telaş haftalar öncesinden başlıyor. Sınav günleri yaklaştıkça okullara da sirayet ediyor. Sınav günü geldiğinde şehirler, özellikle test merkezlerinin civarı renkli görüntülerle bezeniyor.

Sınava girecek olanlar sınav günlerinde genellikle toplu taşıma araçlarından ücretsiz yararlanabiliyorlar. Bazı şehirlerde taksilerin bile öğrencilere ücretsiz hizmet verdiği oluyor. Test merkezlerinin etrafında gürültüye neden olacak inşaat faaliyetleri durduruluyor, trafik akışı değiştiriliyor. Merkezlerin önü güvenlik görevlileri, ambulanslar ve heyecanlı ana babalarla doluyor.

16-24 yaş arası genç işsizliğinin % 18,2’ye yükseldiği ülkede iyi bir üniversiteye girmek çok önemli. Sınavda en yüksek puan 750. Çin’de 985 Üniversiteleri olarak adlandırılan en iyi 39 üniversiteden birine kabul edilmek için ilk % 2’nin içinde girmek gerekiyor. Daha geniş tanımlı olarak 211 Üniversiteleri olarak adlandırılan en iyi 112 üniversiteden birinde okuyabilmek için ise ilk % 3’ün içinde olmak şart.

Hal böyle olunca da çok zorlu bir sınav yapılıyor. Hani Mevlâna’nın “Zor diyorsun, zor olacak ki imtihan olsun” dediği cinsten.

İlk gün sabahtan Çince sınavı oluyor. İki buçuk saat süren bu bölümden sonra aynı gün öğleden sonra bu kez iki saat süren matematik sınavı var. Bunlar herkesin girmesi gereken mecburi bölümler.

İkinci gün sabahtan seçmeli olarak yapılan Fen ve Sosyal Bilimler sınavları var. İki buçuk saat sürüyor. Öğrenciler tercihlerine göre bunlardan birisine giriyorlar. Aynı gün öğleden sonra da iki saat süren Yabancı Dil sınavı oluyor. Bu da herkes için zorunlu.

Çoktan seçmeli soruların dışında kompozisyon yazımı gerektiren sorular da bulunuyor.

Zorluğu o kadar tescilli ki, ABD ve İngiltere’deki bazı üniversiteler bile Gaokao puanlarıyla öğrenci kabul ediyorlar.

Hoş, Çinliler zor sınavların hiç de yabancısı değil aslında. Daha 7. yüzyılda imparatorluk memuriyet sınavını (科举 - kē jǔ) icat etmişler. Çinliler tarafından gerçekleştirilen dört büyük icadın (pusula, barut, kâğıt, matbaa) ardından bazılarınca beşinci büyük Çin icadı olarak da kabul edilen sınav uygulamasıyla devlet memuriyetinde liyakat esası getirilmiş. Sadece erkeklerin girebildiği bu sınava katılanların tek başlarına kondukları odalarda üç gün boyunca kendilerine verilen konuda sayfalarca yazmaları gerekiyordu.

Keju, katılanların sadece yüzde birinin geçebildiği bu sınavdı.

Gaokao da çok farklı değil bu açıdan: Gerçek başarı için ilk yüzde 2-3’e girmek gerekiyor.

Milyonlarca aileyi ilgilendiren bu zorlu sınav sürecinde haliyle ilginç manzaralar ortaya çıkıyor.

Sınav günü bir test merkezinin önü

Bunlar arasında bir gezintiye çıkmadan önce Çincenin tonal (tonlu) bir dil olduğunu akılda tutmak da yarar var (Mandarin Çincesinde dört farklı ton vardır). Kelimelerin farklı tonda (farklı vurguyla) okunmasıyla anlam değişir. Tonal olması nedeniyle de sesteş (homonym, eşsesli) sözcüklerle dolu bir dildir ve kelime oyunlarına, cinasa çok yatkındır. Bunlar mizah için kullanılabildiği gibi, ilginç kültürel inançların, tabuların veya batıl itikatların da kaynağı olabiliyorlar.

Dört sayısının başına gelenler çok bilinen örneklerden biridir. Hem dört rakamı ( - sì) hem de ölüm (- ) kelimesi benzer sesle (gerçi farklı tonlarla) söylendiğinden, Batı kültüründe 13’e reva görülen muamele Çin’de 4’e yapılmakta.

Daha sevimli bir örnek ise 520’dir. 20 Mayıs’ı ifade etmekte kullanılan 5-2-0 (五 二 零 - Wǔ èr líng), “seni seviyorum” (我爱你 - Wǒ ài nǐ) ile sesteş olduğundan 520 yaygın olarak “seni seviyorum” yerine ikame edilmektedir. Hatta 20 Mayıs ikinci bir sevgililer günü olarak özellikle henüz karşısındakine açılamamış taze aşıklara bir fırsat işlevi görmektedir. 20 Mayıs’ta ilgi duyduğunuz kişiye sosyal medya üzerinden sevimli bir 520 görseli göndererek ilanı aşkı edebileceğiniz gibi, bunu paranızı konuşturarak da yapabilirsiniz.

Çin’de sosyal medya uygulamaları üzerinden hediye olarak para göndermek mümkün olduğundan, sevginizin (ya da kesenizin) büyüklüğüne göre 520’nin muhtelif katlarında rmb göndererek işe başlayabilirsiniz. Bu 5,20 rmb gibi yekten reddedilme ihtimali içeren mütevazı bir rakam da olabilir, 5.200 rmb (yaklaşık 800 ABD Doları) gibi cömert bir sevgi ifadesi de…

Aşağıdaki küçük video, yazıda geçen bu tür bazı sesteş kelimelerin telaffuzu için bir fikir verebilir:

Şimdi Gaokao manzaralarını izlemeye........

© K24


Get it on Google Play