We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

İktidarlar ve gözyaşları

4 2 0
07.07.2022

İktidarların, bilhassa da ‘otoriter’ rejimlerin insanların duygularına ihtiyacı vardır, bir duygu rejimi de dayatırlar, burası kesin. Ne zaman hangi marşta heyecanlanılır, ne kutlanır, neyin yası tutulur; ulusal günler, bayramlar, anmalar, vesaire hep bu duygu rejiminin ürünüdür. Harekete geçirilmiş duygular ve gözyaşları iktidarların elinde bir silahtır: Yönetilenlerde (halk, ulus, millet, her neyse) kolektif ve bulaşıcı bir histeri hali yaratılır. Bu duygu operasyonu totaliter rejimlerde zirveye çıkar: Bir iktidar ne kadar otoriterleşirse duygu talebi o kadar artar, bu da kesin. Kahramanlar ve mitler bu duygu talebi üzerine inşa edilir. İktidarların yazılı olmayan bir özelliği daha vardır: Bir iktidar ne kadar otoriterleşirse o kadar şahsileşir, bütün iktidar bir kişinin personasında, tavrında, hayat hikâyesinde toplanır. Bütün otoriter ülkelerde (Türkiye hariç değil) görülen bir şeydir bu: Bütün yollar aynı ‘tek’ kişiye çıkar ve bu tek kişi neredeyse metafizik bir konuma yükselir. Peki, bu iktidar figürü ölürse ne olur? Bu ölüm, iktidarın tiyatrosunun zirve noktası olacaktır, bu da kesin.

Kontrol Edilebilir/Edilemez Gözyaşları, 2022. İki kanallı video, 16’02’’

Isaac Chong Wai’nin “Ağlamaya Devam Edersek Kör Olacağız” adlı sergisi bu ‘zirve’ noktası üzerine kurulu. İki uzak otoriter ülkede, Çin ve Kuzey Kore’deki resmî cenaze törenlerine ve bu törenlerde dökülen gözyaşlarına odaklanan sergi iktidarın duyguları kontrol edişini ve kitlelerin de bu arzuya (neredeyse mazoşist) boyun eğişini çok iyi gösteriyor. Wai’nin Hong Kong doğumlu bir sanatçı olduğunu ve otorite mevzusunu‘şahsen’ deneyimlemiş olduğunu da hatırlamak lazım. Wai’nin daha çok Berlin’de yaşıyor olması da önemli: Böylece iktidar meselesine hem içeriden (‘tecrübeyle sabit’ anlamında içeriden) hem de belli bir mesafeden bakabiliyor. Bence bu ikili konum sayesinde hem Avrupa’da hem de Uzakdoğu’da cereyan eden benzer otoriter politikaların ‘anatomisini’ çıkarabiliyor işlerinde. Sadece bu sergide değil, daha önce de devlet, hafıza, kontrol, otorite, mitler, anıtlar, duygu politikaları ve iktidar performansları gibi mevzulara odaklandığı işlerinde de bu çağ için bir ‘iktidar okuma kılavuzu’ çıkarabilmişti. Görece genç bir sanatçı olan Wai’nin yakın........

© K24


Get it on Google Play