Behandel erfenissen op dezelfde wijze als inkomen uit arbeid

Jurist en sociaaleconoom

Geen belasting wordt zo erg gehaat als de erfbelasting.

Met de geleidelijke verdwijning van de babyboomgeneratie komt een ware tsunami aan erfenissen op ons af. Deze groep laat de komende jaren een totaalvermogen van ongeveer een half biljoen na. Zonder ingrijpende wijzigingen in de erfbelasting krijgt de fiscus hiervan maar een schijntje en wordt de kloof tussen arm en rijk alleen maar dieper. Hoe krijgt de fiscus meer grip op dit vermogen?

In zijn algemeenheid kun je stellen dat ons land in vergelijking met andere ontwikkelde economieën een bovengemiddelde vermogensongelijkheid kent. Dit wordt mede veroorzaakt doordat vermogens minder zwaar belast worden dan arbeid. Allereerst kennen wij geen echte vermogensbelasting maar slechts een vermogensrendementsheffing. Over inkomsten, die met dat vermogen gegenereerd worden, wordt voor zover dat vermogen meer is dan 59.357 euro (2026) in box-3 een vast belastingpercentage geheven van 36 procent. Dat is aanzienlijk minder dan het maximale tarief van 49,5 procent op inkomen uit arbeid. Maar die verschillen zijn in de praktijk nog groter, omdat vermogende mensen dikwijls gebruik kunnen maken van zogenaamde belastingarbitrage. Bijvoorbeeld door een spaar-BV op te richten of gerealiseerde winsten in de BV niet uit te keren maar als onderpand te gebruiken om geld van hun BV voor privédoeleinden te lenen. Alhoewel er geen exact cijfer over bekend is, mogen we ervan uitgaan dat de effectieve belastingdruk op vermogens veel minder dan de genoemde 36 procent bedraagt.

In de erfbelasting wordt het verhaal nog erger. Kinderen betalen over de erfenis die zij van hun ouders........

© Joop