Armoedeprobleem oplosbaar met verzilverbare heffingskorting |
Armoedeprobleem oplosbaar met verzilverbare heffingskorting
Jurist en sociaaleconoom
Als het CBS weer eens cijfers laat zien over hoe welvarend ons land is, zou je vergeten dat er nog steeds zoveel mensen in datzelfde land zijn die zich in hun bestaan bedreigd voelen. Nog steeds leeft bijna 10 procent van onze bevolking dichtbij of zelfs onder de armoedegrens. Hoe is dat te verklaren en welke structurele maatregelen moeten overwogen worden?
Over het jaar 2023 rapporteerde het CBS een bruto nationaal inkomen (BNI) van 1.058 miljard euro op een beroepspopulatie van ongeveer 10 miljoen personen. Dat betekent een gemiddeld bruto jaarinkomen van bijna 106.000 euro voor elke werkende. Over datzelfde jaar publiceerde het CBS cijfers waaruit bleek dat er Nederland 540.000 mensen onder de al zeer scherp gedefinieerde armoedegrens leefden, terwijl er nog eens ruim 1.200.000 mensen waren die daar niet ver van af zaten.
Inkomensverschillen tussen de diverse categorieën horen nu eenmaal bij een samenleving waarin financiële prikkels de belangrijkste motivator zijn om economisch actief te zijn. Maar de overheid moet zorgen dat niemand onder een kritische inkomensgrens belandt.
De primaire vraag is of er een structuur denkbaar is waarin een inkomensdaling tot onder de armoedegrens automatisch gecorrigeerd wordt? Ondanks veel pogingen slaagt ons land daarin tot op heden niet in. Natuurlijk kennen wij de vermaledijde toeslagen en uitkeringen, die het besteedbaar inkomen vaak in aanzienlijke mate opkrikken. Maar deze maatregelen kunnen geen van alle voorkomen dat mensen onder het bestaansminimum terechtkomen. Willen we dus echt ernst maken met de oplossing van het armoedeprobleem, dan zal uit een ander vat getapt moeten worden.
En de oplossing daarvan is ons al in de zestiger jaren van de vorige eeuw aangereikt door Milton Friedman, Nobelprijswinnaar en een van de meest invloedrijke Amerikaanse economen uit de 20ste eeuw. Friedman was de grootste voorvechter van een vrijemarkteconomie met zo weinig mogelijk overheidsbemoeienis. Maar........