Mensenrechten zijn daadwerkelijk universeel en een ‘Westerse bril’ bestaat niet

De wereld kent geen clash of cultures maar een eeuwige strijd tussen de voorstanders van open denken en die van gesloten denken, van ruimhartigheid en benepen intolerantie

Je hoort tegenwoordig niet zoveel meer over Samuel Huntington. In 1996 publiceerde hij het boek The clash of Civilisations and the Remaking of the World Order. De Nederlandse vertaler vond een kortere titel Botsende Beschavingen. Huntington verwachtte dat de eenentwintigste eeuw gekenmerkt zou worden door grote conflicten tussen het Westen, de wereld van de islam en China. Die noemde hij cultuuroorlogen. Dat was natuurlijk gefundenes Fressen voor Amerikaanse en Europese populisten die een verdienmodel maakten van agitatie tegen recente immigranten en hun nakomelingen. Ze konden nu mooi met Huntington beweren dat deze nieuwkomers - moslims in de praktijk - cultureel niet in staat waren de westerse waarden te omarmen. Ze waren niet geschikt voor een samenleving waarin democratie en tolerantie kernwaarden waren.

In de eerste vijftien jaar van deze eeuw was Huntingtons naam op iedere uiterst rechtse lip maar nu is hij en het bijbehorende denken een beetje verdwenen uit het racistisch vertoog zelfs onder lieden met intellectuele pretenties.

En nu komt zijn denken ineens op een heel andere manier terug. Hier op Joop bedient de kunstenaar Mongi Farhani zich ervan om de strijd voor lhbbtq rechten en mensenrechten in het algemeen verdacht te maken.

Zijn uitgangspunt is een rel in Seattle waar de nationale voetbalteams van Egypte en Iran tegen elkaar in het krijt treden. Lokale lhbtq - activisten besloten de match te gebruiken om hun eigen Pride! eens behoorlijk te propageren. Dit tot ongenoegen van zowel Iran als Egypte, die een en ander als minachting van hun waarden beschouwden. Uitkomst: de actie werd niet toegestaan maar alle bezoekers van de match hebben het heilige en onvervreemdbare recht met een regenboogvlag te zwaaien. Farhani is hier niet van gediend. Hij vindt het allemaal een typisch voorbeeld van eurocentrisme en cultureel imperialisme. Het Westen legt zijn eigen normen en waarden op aan de rest van de wereld. Het gaat ervan uit dat die een maatstaf zijn voor alle andere beschavingen.

Dit is typisch Huntington. De activisten in Seattle worden niet beschouwd als individuen die voor bepaalde mensenrechten strijden maar als de uitdrukking van Het Westen. Dit legt zijn agenda........

© Joop