Het bedrog van de American Dream

Laatst maakte mijn dochter van acht een foto van de Noordertoren op Schiermonnikoog met haar Instax-camera. Deze camera kreeg ze niet van mij, want voor twintig fotootjes betaal je zo’n negentien euro. De camera kreeg ze van haar vader, want zij wilde – net als mama – toch foto’s maken. Dus nam ze een best mooie foto van deze rode vuurtoren.

Toch zette het me aan het denken: waarom zijn die Polaroid-cartridges zo duur? Het argument van vraag en aanbod gaat niet op, omdat er juist een beweging tegen AI gaande is en ambacht steeds meer wordt gewaardeerd. Zuurdesembrood, beeldhouwen en schilderen op doek zijn helemaal hot.

Genoeg kritiek op AI is ook terecht: dat AI andermans werk gebruikt om überhaupt iets te kunnen maken, is een terecht punt. Het wordt ook nog eens verkocht als een efficiënte workflow, zonder daadwerkelijk de moeite te nemen om een vak te leren, terwijl het milieu en het klimaat worden verwoest. Eerst grinden en het werk verzetten van 10 man, zodat je daarna kunt ontsnappen aan de 9-tot-5-economie.

Meermaals heb ik meegemaakt dat een AI-checker mijn fotomanipulaties voor AI aanzag, terwijl sommige van die beelden al in 2013 in elkaar waren gezet. Dit komt doordat Adobe onder andere is getraind op mijn werk. Tegelijkertijd is er ook iets vreemds aan de hand met de romantisering van ‘ambachtelijk werk’: alsof een stukje gefabriceerde ‘authenticiteit’ behoorlijk duur aan ons wordt terugverkocht – net zoals die Polaroid-cartridge van mijn dochter.

Hier praat ik niet over een meubelmaker die gewoon een goed loon wil voor zijn arbeid, maar over een stel rijke mensen die doen alsof ze sober leven, terwijl ze de middenklasse en arme mensen het geld uit de zakken kloppen.

Het beste voorbeeld dat nu bij mij opkomt, is Ballerina Farm. De........

© Joop