28 Şubat 2026 tarihinde ABD.- İSRAİL ve İRAN arasında çıkan savaşta, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar, Bahreyn, Suudi Arabistan ve Kuveyt’teki petrol sahaları hedef alınarak vurulmuş. Bazı tesislerde yangınlar meydana gelmiş havaya 5 milyon ton sera gazı salınımına ve 2,4 ton karbon maliyetine sebep olmuştur. Buna ek olarak, ABD ağır bombardıman uçaklarının yakıt tüketimi ve İsrail'in Tahran çevresindeki dört büyük yakıt deposunu bombalaması sonucu milyonlarca litre petrolün yanmasıyla oluşan kara bulutlar ve "siyah yağmurlar" tek başına 1.88 milyon ton emisyon üretiyor.

Savaşın çevresel maliyeti giderek büyüyor. Savaş uçakları, dronlar, füzeler ve patlamalar, Ortadoğu'yu devasa bir çevresel felaket alanına dönüştürülmüş durumda. Bu durum, sadece bölgesel değil, küresel ölçekte de ciddi çevresel tehditler oluşturuyor.

Savaşın gübre maliyetlerine etkisi

Ülkemiz, tarımsal üretimde kullanılan kimyasal gübre ve mazot hammaddelerinin yüzde 90’ını ithal ediyor, Dolayısıyla ülkemizdeki gübre ve mazot fiyatları hem dış piyasalardaki gelişmelere hem de dolar kuruna bağlı olarak değişiyor.

Ziraat Odalarımızdan aldığımız bilgiler doğrultusunda derlediğimiz fiyatlara göre; savaş öncesinde kalsiyum amonyum nitrat gübresinin tonu 16 bin 48 lira iken savaş sonrasında yüzde 26,5 oranında artarak 20 bin 295 liraya yükseldi. Amonyum sülfat gübresi yüzde 23,3 oranında artarak 17 bin 439 liraya, ÜRE gübresi yüzde 19,5 oranında artışla 31 bin 124 liraya, DAP gübresi yüzde 9,6 artışla 38 bin 943 liraya ve 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 8,3 oranında artışla 25 bin 888 liraya yükseldi.

Akaryakıta gelen zamlar

Öte yandan çiftçilerimizin önemli girdi kalemlerinden olan mazotta da benzer bir durum söz konusudur. Savaş öncesi litresi 61 lira 41 kuruş olan mazotun fiyatı savaşın ardından yüzde 22,3 oranında artarak 75 lira 12 kuruşa yükseldi. 80 liraya dayanan mazotun litre fiyatının yaklaşık yüzde 40’ı vergiden oluşuyor. Mazot tarımsal üretimin her aşamasında kullanılan, olmazsa olmaz bir girdidir. Bu sebeple çiftçilerimizin kullandığı mazottan vergi alınmamalıdır.

Çiftçiye verilen destek arttırılmalıdır.

Öyle görünüyor ki savaş sebebiyle yüksek girdi fiyatlarıyla hem üretim maliyetleri artacak hem de çiftçilerimizin gübre kullanılamamasından dolayı tarımsal ürün arzında azalma olacaktır. Doğal olarak tüketici fiyatları da bu durumdan etkilenecektir.

Tarımsal üretimin devamlılığı ve gıda arz güvenliğinin sağlanması için temel girdilerde çiftçilerimize yönelik desteklerin artırılması büyük önem taşıyor. Bu kapsamda ilgili kurum ve kuruluşları, savaşın uzama ihtimalini de göz önünde bulundurarak üreticilerimizin üzerindeki maliyet baskısını hafifletecek acil tedbirleri hayata geçirmeye davet ediyoruz. Özellikle gübre ve mazotta bir destek paketine ihtiyaç duyulmaktadır.”

© İstiklal