menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Hazzın Çürütme Sistematiği

32 0
27.02.2026

İnsanî Olan İhtiyaçtır, Çürüten Şey Hazdır

Bugün en büyük kavga ekonomi, siyaset ya da teknoloji kavgası değil; kavram kavgasıdır. Çünkü bir çağ, önce kelimeleri değiştirir; sonra insanı değiştirir. Ne zaman ki bozucu olan şey “doğal”, çözündürücü olan şey “insanî”, yıkıcı olan şey “özgürlük” diye adlandırılmaya başlandı, işte o zaman çürüme düşüncede meşrulaşmış oldu.

Dikkat edilirse hedefe konulan şey insanı insan yapan, değerler ve erdem sistematiğini çalışma prensibinin bizatihi kendisidir.

İşte bu yüzden meseleyi doğru yerden kurmak, tuzak kavramlar, masum moduna, özgürlük sosuna batırılmış tanımlamalara yeniden ve daha bir dikkatle bakmak zorundayız:başlangıç noktamız ise ‘’İnsanî olan haz değildir; insanî olan gereksinimdir’’

Bu ayrım basit görünür ama hayatidir. Açlık bir gereksinimdir; tat alma peşinde taşkınlaşmak başka bir şeydir. Dinlenme bir gereksinimdir; uyuşukluğu hayat tarzına çevirmek başka bir şeydir.

Cinsellik, kendi ahlaki ve erdem prensibi üzerinden hareket ettiği sürece neslin ve ilişkinin bir parçası olabilir; onu sınırsız uyarım ve tüketim nesnesine dönüştürmek bambaşka bir şeydir. Bir insanın yaşamak için ihtiyaç duyduğu şey ile hoşuna giden şey aynı kategori değildir. Aynı kategoriye sokulduğu anda ise ahlaki muhakeme felç olur. Bir toplumu var eden ve ona ahlaki ve erdem prensibi üzerinden hayatiyet kazandıran damarın kesilmesi demektir!

Bugün yapılan tam olarak budur: Haz, insanileştiriliyor!

Daha doğrusu, haz ile ihtiyaç arasındaki sınır bilerek silikleştiriliyor. Böylece kişi, “istiyorum” dediğinde, bunu “ihtiyacım var” diye sanabiliyor-sunabiliyor. Modern tüketim ve yok etme kültürünün dayatması da bu yalana, büyük bir dil desteği veriyor: Kendini ödüllendir. Hak ettin. İçinden geldiği gibi yaşa. Mutluysan doğrudur. Seni iyi hissettiriyorsa sorun yoktur. Anı yaşa, kovala ve kaçırma! Bu cümlelerin ortak özelliği şudur: Ahlakı değil hissi, depreşim ve hazzı ölçü yapar ve alır!

Oysa........

© İstiklal