FERMANDAN ALGORİTMAYA: MEDYADA ANA DİLİMİZİ KORUMAK |
13 Mayıs Türk Dil Bayramı, Karamanoğlu Mehmet Bey’in 13 Mayıs 1277’de “Bugünden sonra divanda, dergahta, bargahta, mecliste ve meydanda Türkçeden başka dil kullanılmaya” fermanıyla başlayan o güçlü iradenin yıl dönümüdür. 13 Mayıs dil bayramımızı kutlarken, idrak ederken dilimize ne kadar sahip çıkıyoruz acaba? Öncelikle bunu sormamız gerekir. Konuyu özellikle her şeyin dijitalleşmeye başladığı çağımızda iletişim bilimleri ve medya bağlamında irdelemek isterim.
Çağımız hız çağı. Bilgi ve haberin en hızlı biçimde ulaştırılmasında medyaya çok büyük sorumluluklar düşüyor. Dakika başına haber verme yarışıyla Türkçenin kuralları heba edilebiliyor. Tıklama haberciliği (Clickbait) nedeniyle merak uyandırmak için devrik, anlamsız bir sürü dil bilgisi hatasının olduğu başlıkların kullanımı gittikçe yaygınlaşıyor. “Vurucu başlık” uğruna ana dilimiz adeta yozlaşıyor. Aslında bunda redaksiyon kadrolarının tasfiyesinin de payı var. Dijitalleşen medyada “redaktör” kadroları gün geçtikçe azalıyor. Bu da beraberinde anlamı kaymış, bozulmuş, dil bilgisi kurallarına riayet edilmeyen metinlerin çoğalmasını getiriyor.
Medya üretim süreçlerinde Türkçe-İngilizce karışımı “Melez Dil” veya “Hibrit Dil” olarak ifade edilebilecek bir dil türünün yerleştiği görülüyor. Bunun da topluma olumsuz........