Türkiye’de girişimcilik ekosistemi dışarıdan bakıldığında güçlü görünüyor. Teşvikler var, hibeler var, teknokentler ve kuluçka merkezleri var. Yani kaynak var. Ama sahaya indiğinde çok daha net bir gerçek ortaya çıkıyor:

Sistem var… ama yol yok.

Bugün bir girişimci olarak yola çıktığında senden beklenen şey şu:

Henüz bilmediğin bir dünyayı, sanki yıllardır içindeymişsin gibi çözmen.

Bir fikrin var. Onu hayata geçirmek istiyorsun. Ama daha ilk adımda şu sorularla baş başa kalıyorsun: Hangi destek programına başvurmalıyım? MVP nedir, nasıl yapılır? Pitch deck nasıl hazırlanır? Hangi pazara odaklanmalıyım? Teknokent mi doğru, yoksa hızlandırma programı mı?

Ve sistem sana açıkça söylemese de şunu ima ediyor:

“Bunları zaten biliyor olman lazım.”

İşte asıl kırılma noktası burada başlıyor.

Girişimciden daha yolun başında “yarı uzman” olması bekleniyor.

Bu durum girişimciliği olması gereken yerden çıkarıyor. Çünkü girişimci sadece bir fikir geliştirmiyor; aynı anda stratejist, pazarlamacı, finansçı ve teknoloji uzmanı olmak zorunda kalıyor. Bu da üretim sürecini zorlaştırıyor, hatta çoğu zaman başlamadan bitiriyor.

Kuluçka merkezleri ve teknokentler ise teoride girişimciyi büyütmek için var. Ama pratikte çoğu zaman farklı bir gerçeklikle karşılaşıyoruz. Henüz fikrini geliştirmeye çalışan bir girişimciye şu sorular soruluyor:

“Ürün ne kadar hazır?”

Yani daha yolun başındaki birine, yolun ortasındaymış gibi davranılıyor.

Bu da doğal olarak şu sonucu doğuruyor:

Sistemi bilen kazanıyor, potansiyeli olan ama deneyimsiz olan eleniyor.

Oysa destek mekanizmasının amacı hazır olanı seçmek değil, hazır olmayanı yetiştirmek olmalı.

Buradaki en büyük eksik, aslında para değil.

Bugün Türkiye’de girişimcilere kaynak veriliyor ama yön gösterilmiyor. Hangi sektörler öncelikli? Hangi teknolojiler geleceği şekillendirecek? Hangi adımlar hangi sırayla atılmalı? Bu soruların net bir karşılığı yok.

Bu belirsizlik içinde girişimci ne yapıyor?

Deneme-yanılma ile ilerliyor.

Bu da zaman kaybı, para kaybı ve en önemlisi motivasyon kaybı demek.

Bir diğer kritik problem ise şu algı:

“Girişimci her şeyi yapabilir.”

Hayır. Girişimci her şeyi bilmek zorunda değildir.

Ama doğru bilgiye, doğru zamanda ulaşabilmelidir.

Bugünkü sistem ise girişimciyi desteklemekten çok, onu test ediyor.

“Tek başına ne kadar dayanabilirsin?” diye bakıyor.

Bu yaklaşım girişimciliği bir üretim sürecinden çıkarıp, bir hayatta kalma mücadelesine dönüştürüyor.

Oysa Türkiye’nin ihtiyacı olan şey çok net:

Sadece daha fazla destek değil, daha doğru yönlendirilmiş destek.

Net yol haritaları, başlangıç seviyesine uygun programlar, sistematik mentorluk ve adım adım ilerleyen bir yapı.

Çünkü en büyük potansiyel, henüz her şeyi bilmeyen ama öğrenip yapabilecek insanlarda.

Bugün Türkiye’de girişimci olmak zor değil.

Ama doğru şekilde girişimci olmak zor.

Çünkü sistem sana diyor ki:

“Kaynak var, git kullan.”

Ama nasıl kullanacağını söylemiyor.

Ve bu yüzden birçok iyi fikir ya hiç başlamıyor, ya da başladığı yerde kalıyor.

Belki de en net gerçek şu:

Girişimciye para vermek kolay…

ama yön vermek asıl mesele.

© İstiklal