İstanbul’u Şairler Nasıl Görür? |
Şehre Herkes Bakar, Ama Herkes Aynı Şeyi Görmez
Bir şehre herkes bakar; ama herkes aynı şeyi görmez. Çünkü insan, baktığı yere biraz da kendi iç dünyasını taşır. Bir şehri anlamak için yalnızca sokaklarını değil, ona bakan gözleri de tanımak gerekir. Hele söz konusu şehir İstanbul’sa…
Bir müteahhit İstanbul’a bakar; arsaları, kat yüksekliklerini, dönüşecek mahalleleri görür. Onun gözünde şehir, yükselen vinçlerin ve betonun dilidir. Bir esnaf sabah açılan kepenkleri, ilk siftahı, müşteri telaşını görür. Tüccar için İstanbul; limanlarıyla, çarşılarıyla ve insan hareketiyle büyük bir ticaret merkezidir.
Siyasetçi meydanları ve kalabalıkları fark eder. Ekonomist kira artışlarını, tüketimi ve rakamları okur. Tarihçi ise üst üste binmiş çağların izini sürer; bir sur dibinde yarım kalmış bir hikâyeyi, eski bir çeşmenin taşında unutulmuş zamanı arar.
Turist hayranlıkla bakar İstanbul’a… Fotoğrafını çeker, manzarasını sever; ama çoğu zaman şehrin iç acısını fark edemez.
Bir öğretmen için İstanbul başka bir derstir. Aynı sokakta birbirinden tamamen farklı hayatlar yaşayan çocukların şehridir o. Bir okul çıkışında umutla yürüyen öğrencilerle, hayat yükünü erken omuzlamış çocukların yan yana bulunduğu büyük bir insan aynasıdır.
Âşık içinse İstanbul başlı başına bir duygudur. Vapur sesi sevgiliyi hatırlatır, yağmur ayrılığı, akşam ezanı bekleyişi… Şehir artık sokaklardan değil, hislerden oluşur.
Ama galiba bir şehre en güzel bakan yine de şairdir.
Çünkü şair, şehri yalnızca görmez; hisseder. Başkalarının baktığı yerde o, görünmeyeni fark eder. Bir martının kanadındaki yalnızlığı, eski bir çeşmenin suskunluğunu, akşamüstü Galata’ya çöken hüznü sezebilir. Herkesin üzerinden geçip gittiği bir sokağı, birkaç mısrayla ölümsüz hâle getirebilir.
Belki de biz İstanbul’u en çok mimarların yaptığı binalarla değil, şairlerin kurduğu cümlelerle sevdik.
Çünkü bazı şehirler gözle görülür; bazıları ise ancak kalple…
İstanbul: Taşla Değil Hatırayla Kurulmuş Şehir
İstanbul, yalnızca bir şehir değildir. O, yüzyıllardır şairlerin kelimeleriyle yeniden kurulan büyük bir hayaldir. Nice şehirler fethedilmiş, nice başkentler kurulmuştur; fakat çok az şehir İstanbul kadar şiire dönüşebilmiştir. Çünkü İstanbul, sadece görülen değil; hissedilen, dinlenen, özlenen ve hatırlanan bir şehirdir.
Bazı şehirler vardır; içinde yaşanır, geçilir, unutulur…Bazı şehirler ise insanın içine yerleşir. İstanbul böyledir.
Bir semtinden diğerine geçerken yalnızca yer değiştirmezsiniz; çağların içinden yürür, hatıraların arasından geçersiniz. Çünkü İstanbul, taşına sinmiş medeniyetlerin, kubbelerine yükselmiş duaların, kıyılarında beklemiş ayrılıkların şehridir.
Bu şehirde zaman düz bir çizgi gibi akmaz; iç içe geçmiş halkalar........