Kendisiyle yetmişli yılların başında Hareket/Dergâh yayınlarında tanıştım. Gençlik yıllarımızda ilk yazılarımız Hareket dergisinde, ilk kitaplarımız Dergâh Yayınları’ndan çıktı. Onun Batılılaşma İhaneti (1975), benim Tekkeler ve Zaviyeler (1977).

D. Mehmet Doğan tarafından 7 Ağustos 1978 tarihinde Ankara’da kurulan Türkiye Yazarlar Birliği Derneği’ne ne zaman üye oldum? Tam olarak hatırlamıyorum. Ancak kuruluşundan itibaren davet edildiğim faaliyetlerine bazen konuşmacı, bazen düzenleyici, bazen de dinleyici olarak katıldığımı; 1990’lı yıllarda bir dönem Yönetim Kurulu üyeliği görevi verildiğini hatırlıyorum.

Birlik’teki arkadaşlarımızın yarım yüzyıla yaklaşan bir zaman dilimi içinde istikrarlı olarak yürüttükleri faaliyetlerden biri de tertiplenen sempozyumlar/bilgi şölenleridir. Çok farklı konularda, değişik şehir ve ülkelerde gerçekleştirilen söz konusu etkinlikler bugün de devam etmektedir.

Türkçenin Uluslararası Şiir Şöleni’nin ilki 1992 yılında Bursa’da gerçekleştirilmişti. Doğan’ın o gece otelde, yeni yeni alıştığı bilgisayarda tebliğine son şeklini verirken yaşadığı heyecanın bizzat şahidiyim.

Burada size Türkiye Yazarlar Birliği’nin tertiplediği ilk sempozyumla ilgili bazı hatıralarımı kısaca takdim etmeye çalışacağım, sonra sözü bugüne getireceğim.

Birliğin kurulduğu günlerde bizim cenahta konuşulmaya başlanan konulardan biri de Hicrî 1400’ün, bir diğer ifadeyle Hicrî XV. asrın yaklaşması sebebiyle “Neler yapabiliriz?” sorusu ile ilgili idi. Yeni bir yüzyıl, yeni bir müceddit, yeni bir hamle… Taze bir umut…

Tarih belli: 1 Muharrem 1400, yani 21 Kasım 1979.

Kitap ve dergi yayınlayanlar, üniversitede özellikle tarih bölümlerinde görevli olanlar, kültür kuruluşlarına emek verenler söz konusu soru ile az veya çok ilgileniyorlardı. Nitekim bugünden düne doğru bakılınca 1980 ve takip eden yıllarda birçok faaliyet yapılmış, dergiler özel sayılar çıkarırken asra ithaf edilen eserler yayımlanmış, İslâm dünyasının meseleleri bu vesileyle yeniden ele alınıp farklı açılardan enine boyuna tartışılmıştır.

Mesela, Samiha Ayverdi’nin Hicrî 1400 için kaleme aldığı kitap Kölelikten Efendiliğe ismini taşıyor. Hekimoğlu İsmail’in Müslüman ve Para adlı kitabının alt başlığı şöyle: Hicrî 15. Asır İçin. Bendenizin Necmeddin Kübrâ’dan tercüme ettiği Tasavvufî Hayat isimli eserin ilk sayfasında yayınevinin düştüğü şöyle bir not vardır: “Hicrî 1400’ün manevî değerine…”

Suriyeli Fethi Yeken’in 1981’de basılan ve on sene sonra Türkçesi yayımlanan eserinin adı ise şöyle: Hicrî 14. Asırda Beynelmilel Tuzaklar Karşısında İslâm Âlemi.

Diyanet ve Nesil dergilerinin Hicret özel sayılarını hatırlıyorum, saklıyorum.

Yazarlar Birliği de söz konusu etkinlikler çerçevesinde “Hicrî On Beşinci Asrı Kutlama Toplantısı” başlığıyla 29 Mayıs 1982 Cumartesi günü Ankara’da Odalar Birliği Konferans Salonu’nda ilmî bir seminer tertip etmişti. Muhsin Mete kardeşim telefonla arayarak bir tebliğ ile katılmamı teklif etti. Eyvallah dedim. O günlerde meşgul olduğum konuyu biraz daha geliştirerek sundum. Aynı metin, ufak değişikliklerle 1985 tarihinde yayımlanan Tasavvuf ve Tarikatlar Tarihi isimli eserimde yer aldı.

Burada sempozyum kelimesinin kullanılmadığına dikkatinizi çekmek isterim. Bu tip toplantılara ne ad verelim: Panel mi, seminer mi, sempozyum mu? Yoksa bu yabancı kelimeler yerine daha yerli bir kelime mi bulalım? Sorusu o gün bugün sorulmaktadır. Birliğin çıkardığı broşürün başlığında “toplantı” kelimesi var, aynı sayfada “ilmî seminer” ifadesi de var. Zamanla sempozyum yerine “bilgi şöleni” veya “tartışmalı ilmî toplantı”da karar kılanlar da oldu.

TYB’nin tertiplediği, bildiğim kadarıyla, ilk sempozyum bu olduğu gibi benim de tebliğ ile katıldığım ilk akademik toplantı budur.

Oturum başkanlarını, tebliğ sahiplerini ve tebliğ başlıklarını elimizdeki efemeradan aynen sıralayalım. Vefat edenleri rahmetle, yaşayanları hürmetle analım:

Başkanlar: Yavuz Bülent Bâkiler – H. Rıdvan Çongur

Şerafeddin Gölcük (Doç. Dr., Erzurum İslâmî İlimler Fakültesi Öğretim Üyesi) Kur’ân-ı Kerim’de Hicret

Ahmet Debbağoğlu (Dr., İstanbul İ.T.İ.A. Öğretim Üyesi) Hz. Peygamber’in İktisatla İlgili Hadisleri

Süleyman Hayri Bolay (Doç. Dr., A.Ü. İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi) Yabancılaşma Karşısında İslâm

Ahmet Gürtaş (Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı) 15. Hicrî Asrın Başında Türkiye’de Din Eğitiminin Durumu ve Geleceği

Başkan: Prof. Dr. Şaban Karataş

Erol Güngör (Prof. Dr., İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi) 15. Hicrî Asrın Başında Türkiye’de Gelişmekte Olan Tasavvuf Hareketi

Mustafa Kara (Bursa Yüksek İslâm Enstitüsü Öğretim Üyesi) Tasavvuf Tarihinde Hicretin Yeri ve Tasavvuf Eğitiminde Seyahatin Değeri

Ahmet Kabaklı (Yazar, Türk Edebiyatı Vakfı Başkanı) Ahmet Cevdet Paşa’da Hicret

D. Mehmet Doğan (Yazarlar Birliği Genel Başkanı) 15. Hicret Asrında Yazarın Sorumluluğu

Mehmet Hatiboğlu (Prof. Dr.,........

© İnsaniyet