Yol Notları (9): Mekke-Medine-Cidde

Mekke-Medine-CiddeMekke ve Medine çeyrek asır boyunca Kur’ân’ın aydınlattığı iki şehir olmalarının yanında Mekke, Hz. İbrâhim ve Hz. İsmail’in inşa ettikleri Kâbe’nin bulunduğu şehirdir. Geçmişten günümüze kadar her iki şehir (haremeyn) hac ve umre vesilesiyle sene boyunca önemli sayıda ziyaretçi ağırlamaktadır. Mekke, Mescid-i Haram başta olmak üzere, Arafat, Mina, Müzdelife gibi kutsal mekânları da içerisinde barındırmaktadır. Hac ve umre yapmak için milyonlarca insan bir araya gelince bir taraftan izdiham oluşurken diğer taraftan hayat bütün yönleriyle bir canlılık kazanmaktadır. Mekke, akıp giden trafiği, gece gündüz kesilmeyen uğultusu, çarşılarında biteviye devam eden alış verişi, hurma pazarları, marketleri, mağazaları, aktarları, oyuncakçı dükkânları ve daha nice mekânıyla hayatın gece gündüz demeden su gibi aktığı bir şehirdir. Bütün bunlarla birlikte özellikle de dışarıdan gelenlerin her vakit toplanıp dağıldıkları yerlerden biri Kâbe diğeri Mescid-i Nebevî’dir. İbadet hayatı yanında sosyal ve ticari hayat da canlılığını her daim muhafaza etmektedir. Kur’ân’da: “Böylece kendileri için faydalı olan şeyleri açık seçik görsünler ve Allah’ın onlara rızık olarak verdiği, belirlenen günlerde kesecekleri kurbanlık hayvanlar üzerine O’nun adını ansınlar. Artık onlardan hem kendiniz yiyin hem sıkıntı içindeki yoksulları doyurun.” (Hac 28) buyurulmaktadır.

Mekke ve Medine Kitapçıları

Çok da geç olmayan bir zamanda Mekke ve Medine’nin sokak ve caddelerinde ilerlerken ticari mahaller yanında daha sık karşılaştığımız mekânlardan biri de kitapçılardı. İnsanların yoğun olduğu Haremeyn civarında görebileceğimiz bu yerlerde kitaplar yanında Kur’ân kasetleri, sonraları cd şeklini alacak malzemeye ulaşmak mümkündü. Günümüzde ise aynı manzara ile karşılaşmak maalesef artık mümkün görünmemektedir. Özellikle de internetin pek çok işlevi görmesi eskiye rağbeti bir hayli azaltmıştır. Yine de farklı bölgelerde kitapçılar olsa da her iki mescidin yakınlarında kitapçılara rastlamak imkânsız hale gelmiştir.

Mekke’de Aziziye ve Mesfele bölgelerinde, Mescid-i Haram’ın Merve tarafında, Cin Mescidi’nin civarında kitap satan dükkânlar vardı. Aziziye Caddesi’nde el-Esediyye adlı büyük bir kitapçı halen varlığını sürdürmektedir. Ahmed Muhtâr Ömer’in yazdığı........

© İnsaniyet