We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Kölelikten Efendiliğe Yükseliş

6 0 0
21.09.2021

“İslâm, dünyanın direğidir. Onun için Müslüman dünyasının salâhı ve uyanışı, kâinatın salâhı ve uyanışı; kargaşalığı ve fesadı ise kâinatın kargaşalığı ve fesadıdır.”

Kavram olarak kölelik, bir insanın özgürlükten yoksun olmasıdır. Her ne kadar kölelik önce beden üzerinde tahakküm kurulmasıyla başlasa da asıl kölelik insan zihninin hapsedilmesidir. Bu bakımdan fiziksel olmasa bile bir insanın idrak etme ve sorgulama becerisinden yoksun bırakılması zihnin köleliğidir bir nevi. Yüzyıllarca altın çağını yaşan İslâm dünyasının bugünkü hâli pek çok mutasavvıf ve münevvere göre köleliktir. Abdürreşid İbrahim, Mehmet Akif, Ziya Paşa gibi isimler yaşadıkları çağda İslâm dünyasına dair onları derinden yaralayan durumu kölelik ve derin bir uyku hâli olarak tanımlamış, İslâm dünyasının içler acısı hâlini gözler önüne sermişlerdir. Ziya Paşa’nın; Diyâr-ı küfrü gezdim beldeler kâşâneler gördüm/ Dolaştım mülk-i İslâm’ı bütün viraneler gördüm diyerek tanımladığı İslâm dünyası viranedir. Mehmet Akif’in kaleminden Abdürreşid İbrahim’in Süleymaniye kürsüsünde İslâm dünyasının ahvaline dair anlattıkları ise aynı adlı şiirde şöyle yer bulur: Ümmetin hâline baktım ki: Yürekler yarası!/ Ne bir ekmek yedirir iş; ne de ekmek parası./ Kışla yok, daire yok, medrese yok, mektep yok; / Ne kılıç var ne kalem… Her ne sorarsan hep yok!

İslâm dünyasındaki birlik ve beraberlikten yoksunluk ne yazık ki Müslümanları her devirde siyasi, iktisadi ve kültürel yönden zora sokmaktadır. Görünen parçalanmışlık ve kopukluk 20. yüzyılın önemli mütefekkirlerinden olan Sâmiha Ayverdi’yi de derinden etkiler, Müslüman olan ve bunun sorumluluğunu duyan herkesi göreve çağırır. Kölelikten Efendiliğe adlı eserinde “İslâm dünyasını kölelikten kurtarın, onu kendi yerine efendilik tahtına oturtun.” diyerek devlet yöneticilerine âdeta haykırır.

Sâmiha Ayverdi’ye göre geçmişte ilimde, ahlakta, kültürel gelişmişlikte ve insani değerlerde tüm dünyaya örnek olan, bu yönleriyle dünyanın efendisi olan Müslümanlar, bugün büyük bir savrulmuşluk yaşamaktadır. Bir zamanlar görkemli ve ihtişamlı bir durumda olan İslâm dünyası, fethedilen toprakları mamur hâle getirirken, öte yandan sergilediği adil yönetim biçimiyle farklı etnik kimlik ve inançtaki insanların gönlünü de fethedebilmeyi başarmıştır. İstanbul’un fethi........

© İnsaniyet


Get it on Google Play