İşgücü piyasasındaki çarpıklıklar ve yüzde 8’lik işsizlik oranı masalı |
Bir gariplik fark ediyor musunuz? Nasıl olur da Türkiye’deki işsizlik oranları, makro dengeler bu denli bozukken, reel sektörde rekor seviyede konkordato, iflas başvuruları varken ve seri toplu işten çıkarmalar olurken, bu durum işsizlik oranlarına yansımaz? Yine bir istatistik illüzyonuyla mı karşı karşıyayız? Türkiye’de işsizlik oranı yüzde 8.1, Fransa’da da öyle, gerçekten öyle mi!.. İspanya’nın işsizlik rakamı çift haneli, Türkiye’de tek haneliyse, burada ciddi bir soru işareti var demektir. Mesele resmî işssizlik oranlarının gerçek işsizliği ne oranda yansıttığı… Daha net bir tanımlama yapayım; işsizlik oranıyla atıl işgücü oranı arasındaki farkın düzeyi… Pek çok olumsuz göstergede olduğu gibi, bu iki ölçüt arasındaki makas açıklığında da ‘dünya lideri’ olmak gibi bir iddiası var bu rejimin… Pembe yalanlarla acı gerçekleri örtmeye çalışarak devam eden bir başarısızlık öyküsü daha!
GERÇEK İŞSİZLER ORDUSU: 12 MİLYON 188 BİN KİŞİ… Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Nisan 2026’ya ilişkin istihdam verilerine bir bakalım önce: İşsizlik oranı yüzde 8.2, geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 30.1… Her iki oran arasındaki makas ancak az gelişmiş ekonomilerde görülecek cinsten; dar ve geniş tanımlı işsizlik oranı arasındaki puan farkı 21.9! İşte istatistiklerle göz boyamaya abartılı bir örnek daha… TÜİK’in dar tanımlı işsizlik oranıyla atıl işgücü oranı arasındaki bu fark, ne hikmetse rejim temsilcileri tarafından hiç dile getirilmez, çünkü onlar atıl işgücü oranından hiç söz etmez. Sebebi çok belli değil mi? 12 milyon 188 bin işsiz, o ekonomi yönetiminin de, o siyasî iktidarın da utancıdır da ondan! Bu iki ölçüt arasındaki temel fark, resmî kurumların açıkladığı dar tanımlı (standart) işsizlik oranıyla bu oranların kapsamayan gizli işsizleri de içeren geniş tanımlı (atıl işgücü) oranı arasındaki farktır. İşte bu hep gizli kalsın isterler. Zira sözünü ettiğimiz işsizler ordusu, iki Balkan ülkesinin, Sırbistan ve Bulgaristan’ın toplam nüfusu kadar!..
TÜRKİYE, OECD’DE İŞSİZLİK ORANINDA LİDERLİĞİ ARJANTİN İLE PAYLAŞIYOR Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) üyesi ülkelerde işsizlik oranı genel ortalamada yüzde 5 seviyesinde, ancak ülkeler arasında belirgin farklılıklar söz konusu… Mesela İsrail, Japonya, Kore Cumhuriyeti ve Meksika gibi ülkelerde bu oran yüzde 3’ün altında. Finlandiya ve İspanya gibi ülkelerde ise çift haneli oranlar görülüyor. Atıl işgücü oranı ise resmî işsizlik oranının genel olarak 1.5 ila 2.5 katı civarında seyrediyor. Avrupa ve Kuzey Amerika’da, istihdam oranları yüzde 70’lerin üzerinde. Almanya, Hollanda, ABD gibi ülkelerde hem resmî işsizlik hem de atıl işgücü oranları OECD ortalamasının altında… İspanya, Yunanistan gibi Güney Avrupa ülkelerinde durum biraz farklılaşıyor ama sadece biraz. Bu ülkelerde istihdam şoklara daha açık. Yapısal nedenlerle bu ülkelerde hem işsizlik hem de atıl işgücü oranları OECD ortalamasından daha yüksek seyredebiliyor, ancak Türkiye’deki gibi bu iki ölçüt arasındaki anormal bir makas yok. Peki........