Bayram harçlığı veremeyen dede, baklavayı rüyasında gören torun |
Hangisini tercih ederseniz edin, ister “Şeker Bayramı”, ister “Ramazan Bayramı” deyin, Türkiye ekonomisinin içinde bulunduğu durum sebebiyle, bu ülkenin nüfusunun yüzde 80’i için ortak bir cümle kurmak gerekiyorsa bu, “Bayram benim neyime!” olsa gerek! Dar ve orta gelirlilerin önemli bir bölümünün bu bayramda da huzur ve neşe bulması imkânsız. Emekliler için ise kâbus! Belki yarı aç yarı tok yaşamayı hâlâ becerebilen ama kesinlikle sağlıksız beslenmeye mahkûm yaş almış yurttaşlarımız için, torunlarına bayram harçlığı verememek bir onur meselesi ve büyük bir çoğunluğu bayramlarda bu utançla yüzleşmek zorunda kalıyor.
OTOGARLARDA NE ESKİ HAREKET NE DE ESKİ BEREKET VAR ARTIK
Bundan birkaç yıl öncesine kadar bayram tatillerinde ‘mecburî tatil rotası’ olan ‘memlekete otobüsle seyahat’ bile geçmişin güzel günlerinde kaldı! O seyahat sadece bir gelenek olmanın ötesinde ev ekonomisine bir kaynak yaratmaktı da… Kışlık erzakın bir bölümü dönüşte otobüsün bagajında oluyordu. Artık o da yok! Büyük İstanbul Otogarı’nda 2025’te olduğu gibi, 2026’da da otobüs seferlerinin bir önceki yıla göre azaldığını ben değil, Türkiye Otobüsçüler Federasyonu (TOFED) Genel Başkanı Birol Özcan söylüyor. Bazı otobüs firmalarının yöneticilerine göre ise geçen yıl bayram öncesindeki bilet satışlarına göre bu bayram öncesinde yüzde 20 ila 25 arasında bir düşüş söz konusu… Diyeceksiniz ki “Havayolu ve yüksek hızlı tren rekabetinden dolayı olabilir belki”, ancak öyle değil. Bir ölçüde etkisi olsa da bu rekabetin, asıl mesele bilet fiyatları…
SİVASLI ÇEKİRDEK AİLENİN YOL MASRAFI 20 BİN TL
Bu bilet fiyatlarıyla bayramda allecek memleketi ziyaret etmek, hanenin bütçesini tepetaklak etmekle eşanlamlı! Örneği, İstanbul nüfusunun en önemli ‘hemşehri’ kitlesi Sivaslıları dikkate alarak vereyim. İstanbul-Sivas arası otobüs bilet fiyatları 2021 yılında ortalama 180 TL ila 250 TL bandındayken, Mart 2026 itibarıyla bu fiyatlar yaklaşık dokuz kat artarak bin 500 TL ila bin 800 TL arasında değişiklik gösteriyor. Yüksek hızlı treni tercih etseler, İstanbul-Sivas YHT bileti bin 780 TL. Uçak biletinin en ucuzu 2 bin 500 TL… Yani gidiş-dönüşü hesaplarsak; dört kişilik bir çekirdek aileye memleket ziyaretinin maliyeti yaklaşık 20 bin TL’ye geliyor, ki bu sadece ulaşım gideri. Bir-iki yıl önce olsaydı, yandaş medyadan birkaç utanmaz bu maliyetin sorumlusunun ‘otobüs mafyası’ olduğunu iddia edecek kadar........