Sendika bildirilerinde, miting konuşmalarında ve sosyal medya paylaşımlarında 1 Mayıs’ın Chicago’daki Haymarket olaylarının ardından doğduğunu okuyacağız.

Ama yıllardır tekrar edildiği için gerçekten daha gerçek hale gelen bu anlatının 1 Mayıs’ın doğuşuyla doğrudan bağlantısı yok.

Chicago Haymarket’te (Samanpazarı) işçilerin öldürülmesi, işçi önderlerinin hukuksuz biçimde yargılanması ve idam edilmesi işçi sınıfı tarihi için çok önemli ve trajik bir sayfadır. Fakat 1 Mayıs geleneğinin doğuşunu doğrudan Haymarket’e bağlamak yanlıştır.

1 Mayıs’ın asıl kökeni, işçi sınıfının sekiz saatlik iş günü mücadelesidir.

Sanayi kapitalizmi işçiye uzun çalışma saatlerini dayattı, hala dayatıyor. 19. yüzyılda işçiler 16 saate varan sürelerle çalıştırılıyordu. Kadınlar ve çocuklar ağır koşullarda fabrikalara sokuluyordu. Ücretler düşüktü. İşçi için hayat, patronun iradesine sıkıştırılmıştı.

Çalışma süresinin kısaltılması talebi işçi sınıfı mücadelesinin merkezine yerleşti. Robert Owen 1817’de “sekiz saat iş, sekiz saat uyku, sekiz saat canımız ne isterse” parolasını dile getirmişti. Sonraki yıllarda bu fikir işçi hareketinin temel sloganlarından biri haline geldi.

Sekiz saatlik iş günü talebi basit görünür. Ama kapitalist düzen açısından tehlikelidir. Çünkü patron işçinin yalnızca emeğini değil, zamanını da ister. Bu mücadele, işçinin zamanının yani hayatının patrona ait olmadığını ilan etmesidir.

1866’da Birinci Enternasyonal adıyla anılan Uluslararası İşçi Birliği, sekiz saatlik iş günü talebini bütün dünya işçilerinin ortak talebi olarak kabul etti. ABD’de de bu talep güçlenerek büyüdü. 1884’te o zamanki adıyla FOTLU (daha sonra Amerikan Emek Federasyonu – AFL adını alacak olan işçi federasyonu), 1 Mayıs 1886’dan itibaren işçilerin sekiz saatten fazla çalışmayı kabul etmeyeceği yönünde karar aldı.

1 Mayıs 1886’da ABD’nin birçok kentinde büyük grevler ve gösteriler........

© İlke TV