Bonn’da içinde bulunduğumuz günlerde yapılan BM iklim görüşmeleri (SB64), önümüzdeki dönem iklim rejiminin yönünü belirleyecek. Hangi başlığın güçleneceği, finansman taahhütlerinin gerçek bir mekanizmaya dönüşüp dönüşmeyeceği bu görüşmelerde ortaya çıkacak.

Bu yıl Bonn toplantıları ayrıca önem taşıyor. Kasım 2026’da yapılacak COP31’in Antalya’da düzenlenecek olması, Bonn’da yürüyen tartışmaları Türkiye açısından daha kritik hale getiriyor. İklim finansmanı, uyum, adil geçiş, kayıp ve zarar ve fosil yakıtlardan çıkış başlıkları Antalya’ya giden sürecin ana eksenlerini oluşturuyor.

Bonn’daki en önemli tartışmalardan biri adil geçiş. Bu kavramın içeriği üzerinde güçlü bir siyasal mücadele yürütülüyor. Şirketler açısından adil geçiş, fosil yatırımlardan yeşil yatırımlara kâr kaybı yaşamadan geçmek anlamına gelebiliyor. Zengin ülkeler açısından tarihsel sorumluluğu sınırlı maliyetle yönetmenin aracı haline gelebiliyor. Finans çevreleri açısından ise yeni kredi, tahvil ve yatırım piyasaları yaratmanın adı olabiliyor.

Halklar açısından adil geçiş bambaşka bir içeriğe sahip. İşçilerin güvenceli ve sendikalı istihdam hakkı, enerjiye erişim, kamusal hizmetlerin güçlendirilmesi, kadınların bakım emeğinin görünür kılınması, yerli halkların ve yerel toplulukların karar süreçlerine katılımı, köylülerin ve küçük üreticilerin toprak ve su hakkı, Küresel Güney’in borç baskısından kurtarılması bu içeriğin temel parçalarıdır.

Bu nedenle adil geçiş başlığı, yalnızca enerji sektöründeki teknik dönüşümle sınırlanamaz. Toplumsal eşitsizlikleri, sınıfsal güç ilişkilerini, bakım krizini, gıda ve su hakkını, istihdam güvencesini ve kamusal planlamayı birlikte ele alan bir yaklaşım gerektirir.

Nisan ayında Kolombiya’nın Santa Marta kentinde yapılan Fosil Yakıtlardan Çıkış Konferansı bu açıdan önemli bir eşik oluşturdu. İklim müzakerelerinde uzun süre emisyon azaltımı, karbon piyasaları, teknoloji ve hedefler konuşuldu. Ancak kömür, petrol ve gaz üretiminin planlı biçimde azaltılması meselesi çoğu zaman açık bir........

© İlke TV