Derneklerde Temsilcilik Yapısı |
Sivil toplum kuruluşları, demokratik toplum yapısının en önemli unsurlarından biridir. Özellikle meslek dernekleri ile sosyal dayanışma amaçlı faaliyet gösteren dernekler; toplumsal gelişim, mesleki dayanışma, eğitim, sosyal yardım ve kültürel faaliyetler bakımından önemli görevler üstlenmektedir. Bu faaliyetlerin ülke genelinde daha etkin yürütülebilmesi amacıyla birçok dernek, farklı şehirlerde temsilcilikler oluşturmaktadır.
Ancak uygulamada temsilcilik kavramının çoğu zaman “şube” ile karıştırıldığı, temsilciliklerin yetki sınırlarının bilinmediği ve bu nedenle çeşitli hukuki ve idari risklerin ortaya çıktığı görülmektedir. Özellikle bağış toplama, resmi işlem yürütme, mali faaliyet gerçekleştirme ve dernek adına taahhüt altına girme gibi konular, temsilcilik yapılarında dikkatle değerlendirilmelidir. Bu nedenle dernek yöneticilerinin ve temsilci olarak görevlendirilen kişilerin, temsilcilik mevzuatını doğru anlamaları büyük önem taşımaktadır. Çünkü iyi niyetle yürütülen bir faaliyet dahi, mevzuata aykırılık nedeniyle idari yaptırımlara veya hukuki sorumluluklara yol açabilmektedir.
Derneklerde Temsilcilik Kavramı
5253 sayılı Dernekler Kanunu kapsamında faaliyet gösteren dernekler, gerekli gördükleri yerlerde temsilcilik açabilmektedir. Temsilcilikler, derneğin faaliyetlerini belirli bir bölgede tanıtmak, organize etmek, üyeler arasında koordinasyon sağlamak ve yerel düzeyde iletişim faaliyetlerini yürütmek amacıyla oluşturulan yapılardır. Temsilcilik, tüzel kişiliğe sahip bağımsız bir yapı değildir. Bu yönüyle şubeden ayrılır. Şubeler belirli ölçüde organizasyonel yapıya sahipken, temsilcilikler doğrudan merkeze bağlı olarak faaliyet gösterir. Temsilciliklerin ayrı bir genel kurulu, yönetim kurulu veya bağımsız mali yapısı bulunmaz. Dernekler Kanunu ve ilgili yönetmelikler uyarınca temsilcilik açılması halinde, bu durumun ilgili mülki idare amirliğine bildirilmesi gerekmektedir. Temsilciliklerin adres bilgilerinin güncel tutulması ve faaliyetlerinin dernek tüzüğüne uygun şekilde yürütülmesi önem taşır. Özellikle meslek dernekleri ve sosyal dayanışma derneklerinde temsilcilikler; yerel üyelerle iletişim kurulması, sosyal organizasyonların düzenlenmesi, eğitim ve farkındalık faaliyetlerinin yürütülmesi açısından önemli işlev görmektedir.
Dernekler Yönetmeliği Madde 41– Temsilcilikler maddesinde özet tanım şu şekildedir.
· Dernekler gerekli gördükleri yerlerde temsilcilik açabilir.
· Temsilcilikler şube değildir.
· Temsilciliklerin tüzel kişiliği bulunmaz.
· Temsilcilik açılması halinde temsilcinin kimlik bilgileri, adres bilgileri ve yönetim kurulu kararı ilgili mülki idare amirliğine bildirilir.
· Temsilcilikler, dernek........