Giriş; Katma Değer Vergisi, Harcama üzerinden alınan bir vergi olup üretilen mal veya hizmetin her aşamasında yaratılan değerin vergilendirildiği, özü itibariyle nihai tüketicinin katlanmak zorunda kaldığı bir tüketim vergisidir. Bu verginin mükellefler üzerinde yük olarak kalmaması için Katma Değer Vergisi (KDV) Kanunu (3065 sayılı Kanun) kapsamında indirim ve iade işlemleri temel olarak kanunun 29 ve 32 maddelerinde yapılan düzenlemeler belirlenmiştir.

Makalemizin amacı; KDV iade uygulamaları ile sürekli tartışma konusu olan ve en son 31.01.2026 tarih ve 33154 sayılı Resmi Gazetede 57 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile uygulamaya konulan “Doğrudan Mal veya Hizmet Temin Ettikleri Mükellefler Hakkında Olumsuz Rapor veya Tespit Bulunanlar” ile ilgili düzenlemede yer alan %5 eşik değerinde yaşanan sorun ve uygulama çelişkisini ele alarak bir çözüm üretilmesine katkı sunmaktır.

Yasal Mevzuat ve Uygulama Esasları

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununda verginin indirim ve iadesi kanunun 29 ve 32 maddelerinde düzenlenmiştir.

Madde 29 Vergi İndirimi

29/2. Bir vergilendirme döneminde indirilecek katma değer vergisi toplamı, mükellefin vergiye tâbi işlemleri dolayısıyla hesaplanan katma değer vergisi toplamından fazla olduğu takdirde, aradaki fark sonraki dönemlere devrolunur ve iade edilmez. Şu kadar ki, 28 inci madde uyarınca Cumhurbaşkanı tarafından vergi nispeti indirilen teslim ve hizmetlerle ilgili olup indirilemeyen ve tutarı Cumhurbaşkanınca tespit edilecek sınırı aşan vergi, bu mükelleflerin vergi ve sosyal sigorta prim borçları ile genel ve katma bütçeli idareler ile belediyelere olan borçlarına ya da döner sermayeli kuruluşlar ile sermayesinin % 51’i veya daha fazlası kamuya ait olan veya özelleştirme kapsamında bulunan işletmeler ile organize sanayi bölgelerinden temin ettikleri mal ve hizmet bedellerine ilişkin borçlarına mahsuben ödenir. Ancak mahsuben iade edilmeyen vergi, Maliye Bakanlığınca belirlenen sektörler, mal ve hizmet grupları ve dönemler itibarıyla yılı içinde nakden iade edilebilir. Yılı içinde mahsuben iade edilemeyen vergi izleyen yıl içinde talep edilmesi şartıyla nakden veya mükellefin yukarıda sayılan borçlarına mahsuben iade edilir. Maliye Bakanlığı, bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.

Madde 32 İstisna Edilmiş İşlemlerde İndirim

Bu Kanunun 11, 13, 14 ve 15 inci maddeleri ile 17’nci maddenin numaralı fıkrasının (s) bendi uyarınca vergiden istisna edilmiş bulunan işlemlerle ilgili fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen Katma Değer Vergisi, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanacak Katma Değer Vergisinden indirilir. Vergiye tabi işlemlerin mevcut olmaması veya hesaplanan verginin indirilecek vergiden az olması hallerinde indirilemeyen Katma Değer Vergisi, işlemin gerçekleştiği dönemi izleyen ikinci takvim yılının sonuna kadar talep edilmesi şartıyla Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit edilecek esaslara göre bu işlemleri yapanlara iade olunur.

Yukarıda yer alan kanun maddelerine göre hesaplanan verginin indirilecek vergiden az olması hallerinde indirilemeyen katma değer vergisinin gerekli şartların sağlanması halinde mükellefe iadesi ön görülmektedir. Uygulama da KDV iadesi işlemleri indirimli oran ve KDV’den istisna edilmiş işlemlerden kaynaklanan ve indirim yoluyla giderilemeyen devren KDV içindeki KDV’nin iadesi şeklinde gerçekleşmektedir.

Uygulama Tebliğinde Yapılan Değişiklik

31.01.2026 tarih ve 33154 sayılı Resmi Gazetede 57 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile KDV iade........

© Hürses