Ara seçim ve geçim
Son günlerde seçimlerin yenilenmesinden -erken seçimden ziyade ara seçim tartışmaları yaşanıyor. Amaç; erken seçime yanaşmayan AKP ve MHP’yi ara seçime zorlayıp Ekrem İmamoğlu’nu milletvekili seçtirmek.
Malum, seçimlerin yenilenebilmesi için ya Cumhurbaşkanı veya TBMM’nin karar vermesi gerekiyor. Cumhurbaşkanı şimdilik istemiyor. Meclisten karar alınabilmesi için de 360 milletvekilinin oyuna ihtiyaç var.
Bugün itibariyle TBMM üyeliklerinde 8 milletvekili boşalmıştır. Boşalan bu üyelikler için ara seçime gidilip gidilmeyeceği ile ilgili değişik görüşler ileri sürülmektedir.
Sağlıklı bir değerlendirme yapmak için konuyla alakalı anayasal ve yasal düzenlemeleri göz önünde bulundurmakta yarar var.
Anayasa’nın ‘D. Seçimlerin geriye bırakılması ve ara seçimler’ başlıklı 78.maddesinin 3,4 ve 5.fıkraları şöyledir:
“Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliklerinde boşalma olması halinde, ara seçime gidilir. Ara seçim, her seçim döneminde bir defa yapılır ve genel seçimden otuz ay geçmedikçe ara seçime gidilemez. Ancak, boşalan üyeliklerin sayısı, üye tamsayısının yüzde beşini bulduğu hallerde, ara seçimlerinin üç ay içinde yapılmasına karar verilir.
Genel seçimlere bir yıl kala, ara seçimi yapılamaz.
Yukarıda yazılı hallerden ayrı olarak, bir ilin veya seçim çevresinin, Türkiye Büyük Millet Meclisinde üyesinin kalmaması halinde, boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılır. Bu fıkra gereği yapılacak seçimlerde Anayasa’nın 127nci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü uygulanmaz.”
Milletvekili Seçimi Kanununun ara seçimle ilgili 7.maddesi de yukarıdaki Anayasa hükmünün tekrarından ibarettir.
Milletvekili ve Cumhurbaşkanı seçimi 14 Mayıs 2023 tarihinde yapılmıştır. Seçim dönemi, seçimin yapıldığı tarihten itibaren beş yılın dolmasından önceki son Pazar gününe kadarki süredir.
5 yıllık süre 14 Mayıs 2028 da doluyor. Bu sürenin dolmasından önceki son Pazar günü 30........
