We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Zincir Marketler Enflasyonun mu Yoksa Ucuzluğun mu Sebebi?

2 7 2
22.02.2021

Gıda ve temizlik malzemesi fiyatlarında son aylarda görülen artış kamuoyunu son birkaç haftadır epeyce meşgul etti. Ayçiçek yağı fiyatlarındaki yüksek artış oranı bu konuda sembol hâline geldi. Kamuoyunda genel olarak fiyatlardaki artışın sorumlusu olarak marketler görüldü. Oysa, ayçiçek yağı örneğinden gidersek, fiyat artışının sebebi, yükselen kur ve dünya piyasasında ayçiçek yağı fiyatının artması. Hatta ayçiçek yağındaki aşırı artış sebebiyle bu üründeki perakende kâr oranı eskiye göre daha düşük. Yani marketlerin bu konuda herhangi bir günahı yok.

Hükümet ise, fiyat artışları konusunda suçu marketlerde bulanlarla aynı kanaatte olacak ki, market fiyatları denetlenmeye ve alım satım fiyatları arasındaki “fahiş farklar” için cezalar kesilmeye başlandı. Bundan iki sene önce de benzer bir şekilde soğan fiyatlarındaki artış sebebiyle marketlerde fiyat kontrol ve cezaları, iki kamyonu doldurmayacak kadar soğanın bulunduğu depoya baskın gibi akıl almaz tedbirler alınmaya çalışılmıştı.

Hangi fiyatın “fahiş” olduğunun yetkililerce nasıl belirlendiği ciddî bir soru. Piyasa, müdahale edilmediğinde tüm ürünleri tüketiciye en ucuz şekilde ulaştıran bir mekanizma. Fiyatları mevzuatla ya da bir bürokratın kanaatine göre belirlemek pek mümkün değil. İşletmeci, bürokratın bilgi sahibi olmadığı çok sayıdaki faktöre göre fiyatlarını belirler. Fiyatların artışını devlet denetimiyle ceza keserek önlemek yüzyıllardır ülke yönetimlerince denenen ve neticede karaborsa ve kıtlık yaratan bir uygulamadır. Fiyatlarla bu şekilde kavga etmenin sonucunu en taze örnek olarak Venezuela’da görebiliyoruz. Yumurta, süt, bebek maması gibi ürünlerin fiyatlarıyla edilen mücadele sebebiyle bu ürünler Venezuela’da artık marketlerin raflarında bulunamıyor. Ancak karaborsadan temin edilebiliyor.

Yükselen fiyatlar tartışması henüz tazeyken gündeme yeni bir yasa taslağıyla ilgili haberler düştü. Bu yasa taslağına göre AVM’lerin ve zincir marketlerin faaliyetlerine kısıtlamalar getirilmesi hedefleniyor. Bunun sebebi de zincir marketlerin tedarikteki avantajları sayesinde bakkalların ve yerel esnafın bu zincirlerle rekabet edemeyişi. Bu doğrultuda, bakkalların 200 metre yakınında zincir market şubesi açılmaması, zincir marketlerin her 20 metrekare için bir otopark bulundurması, aynı caddede bir tüzel kişiliğe ait sadece tek market şubesinin olabilmesi, zincir marketlerin sigara, elektronik ve mobilya gibi ürünler satamaması gibi önlemlerin........

© Hür Fikirler


Get it on Google Play