CHP Örneği Üzerinden Eleştirel Bir Analiz ve Çıkış Yolları

Çok partili siyasal sisteme geçiş sonrası Türkiye siyaseti incelendiğinde çarpıcı bir asimetri dikkat çeker: Sağ siyaset, kitleleri sürükleyen, dönüştürücü ve kalıcı liderler üretirken; merkez sol, özellikle CHP ekseninde, benzer ölçekte liderler çıkarma konusunda ciddi bir süreklilik sorunu yaşamıştır. Bu durum yalnızca bireysel yetersizliklerle açıklanamaz; aksine yapısal, kültürel ve siyasal dinamiklerin birleşimiyle ortaya çıkan kronik bir sorundur.

Bu noktada önemli bir ayrımı en başta yapmak gerekir. Cumhuriyet’in kurucu liderleri olan Mustafa Kemal Atatürk ve İsmet İnönü, klasik parti liderliği kategorisinin dışında değerlendirilmelidir. Bu iki isim yalnızca bir partinin genel başkanı değil, aynı zamanda bir devletin kurucu ve kurumsallaştırıcı liderleridir. Bu nedenle onların liderliği, bugünkü anlamda parti içi rekabetle ortaya çıkan liderlikten farklıdır; daha üst bir düzlemde, “kurucu liderlik” ve “devlet kuran kadronun öncülüğü” olarak ele alınmalıdır. Bu çerçevede kurucu liderler, doğaları gereği partiler üstü bir konumda değerlendirilmelidir.

Mustafa Suphi, Mehmet Ali Aybbar, Behice Boran, Doğu Perinçek gibi liderleri merkez  solun değil sosyalist solun liderleri arasında değerlendirmek gerektiğinden onları da bu değerlendirmenin dışında tutmak gerektiği kanısındayım.

Merkez sol açısından istisnai bir diğer güçlü lider ise Bülent Ecevit’tir. Ecevit, CHP geleneği içinden çıkıp gerçek anlamda kitlesel karşılık bulabilmiş nadir liderlerden biridir. “Karaoğlan” kimliğiyle halkla doğrudan bağ kurabilmiş, ideolojik söylemi duygusal ve sade bir dile dönüştürebilmiş, aynı zamanda siyasal risk alabilmiş bir figürdür. Bu yönüyle Ecevit, merkez solun aslında lider çıkarabildiğini; ancak bunu sürdürülebilir kılamadığını gösteren en önemli örnektir.

Sağ siyasetin lider üretme kapasitesi ise tarihsel olarak daha süreklidir. Adnan Menderes’ten Süleyman Demirel’e, Alparslan Türkeş’ten Devlet Bahçeli’ye, Turgut Özal’dan Necmettin Erbakan’a ve Recep Tayyip Erdoğan’a uzanan çizgi; farklı ideolojik tonlara rağmen ortak bir liderlik formu üretmiştir: Halkla doğrudan temas kurabilen,........

© Hür Fikirler