KONKORDATO SÜRECİNDE OSB’LERİN HUKUKİ STATÜSÜ |
I. Genel Olarak
Konkordato kurumu, borçlunun ekonomik varlığını koruyarak alacaklılarıyla makul bir ödeme dengesi kurmayı amaçlayan, kamu düzeniyle yakından ilişkili bir yeniden yapılandırma müessesesidir. Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) ise kamu tüzel kişiliğine sahip olmakla birlikte, bünyesinde faaliyet gösteren sanayicilerle özel hukuk ilişkileri kuran, karma nitelikli yapılardır. Bu iki kurumun kesiştiği noktada, uygulamada ciddi hukuki sorunlar ve buna bağlı olarak yoğun tartışmalar ortaya çıkmaktadır.
Özellikle OSB içinde faaliyet gösteren şirketlerin konkordato talebinde bulunması hâlinde; OSB’nin alacaklı sıfatı, sözleşmesel yetkileri, elektrik, su ve doğalgaz gibi temel hizmetleri kesme imkânı ile tahsisli taşınmaz üzerindeki tasarruf yetkisi tartışma konusu olmaktadır. Bu çalışmada, konkordato sürecinde OSB’nin hukuki konumu, icra ve iflas hukuku ile idare hukuku ilkeleri birlikte değerlendirilerek ele alınacaktır.
II. OSB’nin Hukuki Niteliği ve Konkordato Sürecine Etkisi
OSB’lerin kuruluşu, hukuki niteliği, organları, yetki ve sorumlulukları ile katılımcılarla olan ilişkileri konusunda ayrıntılı ve sistematik bir inceleme için bkz. Seyithan Deliduman, Organize Sanayi Bölgeleri Rehberi, Kazancı Yayınları, İstanbul, 2004.
4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu uyarınca OSB’ler kamu tüzel kişiliğine sahiptir (4562 sayılı Kanun m.4). Ancak bu nitelik, OSB’nin tüm işlemlerinin kamu gücüne dayalı olduğu anlamına gelmez. OSB ile katılımcı şirket arasındaki ilişki; aidat ve hizmet bedelleri, elektrik, su ve doğalgaz temini ile tahsis ve kullanım ilişkileri bakımından çoğu zaman özel hukuk ilişkisi niteliği taşımaktadır.
Bu nedenle OSB, konkordato sürecinde kural olarak imtiyazlı bir kamu alacaklısı konumu ihraz etmeyip aksine adi alacaklı konumundadır. Bu bağlamda OSB’nin kamu tüzel kişiliği, konkordato sürecinde onu borçlunun malvarlığına sınırsız şekilde müdahale edebilir hâle getirmez.
III. OSB Alacaklarının Konkordatodaki Hukuki Statüsü
1. Aidat ve Hizmet Bedelleri
OSB’nin katılımcılardan talep ettiği aidatlar, elektrik, su ve doğalgaz bedelleri ile ortak altyapı katkı payları hukuki nitelik itibarıyla kamu alacağı olmayıp özel hukuk alacağıdır. Dolayısıyla bu alacaklar, OSB Kanunu’ndan kaynaklansa dahi 6183........