Avukatlık Kanunu'nun Yeni Disiplin Hükümleri ve Değerlendirmemiz |
I. Anayasa Mahkemesi’nin İptal Kararı
Anayasa Mahkemesi; 06.03.2025 tarihli, 2020/50 E. ve 2025/47 K. sayılı kararı ile 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 134. ve 135. maddelerinin iptaline ve bu iptal kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar vermiştir. Karar 22.05.2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandığına göre, iptal kararının 22.02.2026 tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülmüştür. Kanun koyucunun 24.12.2025 tarihinde kabul ettiği ve 25.12.2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7571 sayılı Kanunda yer verilen değişiklikler ile Avukatlık Kanunu’nda boşluk oluşmadan, yeni düzenlemeye gidilmiştir.
AYM özetle; hangi somut fiile hangi hukuki sonucun bağlanacağının belirli ve öngörülebilir olmadığı, disiplin suçu ile cezası arasında yeterli bağlantının kurulması gerektiği, cezanın belirlenmesinde sınırsız takdir yetkisinin öngörülemeyeceği, aksi halde keyfi yorumlara ve uygulamalara karşı hukuki güvencenin sağlanamayacağı gerekçeleri ile Avukatlık Kanunu m.134’ün ve m.135’in[1] Anayasa m.2’ye aykırı olduğuna ve bu nedenle iptaline karar vermiştir.
II. 7571 Sayılı Kanun ile Avukatlık Kanununda Değiştirilen Disiplin Hükümleri
7571 sayılı Kanunla;
1136 sayılı Kanunun “Disiplin cezalarının uygulanacağı haller:” başlıklı 134. maddesi, “Avukatlara; avukatlık onur ve unvanına, savunma hakkının kutsallığının gerektirdiği saygı ve güvene veya özen ve doğruluk yükümlülüklerine uymayan hal ve hareketlerinin tespit edilmesi üzerine, ihlalin niteliğine ve eylemin ağırlık derecesine göre bu Kanunda yazılı disiplin cezalarından biri verilir.”
“Disiplin cezaları:” başlıklı 135. maddesi ise, “Avukatlar hakkında uygulanacak disiplin cezaları uyarma, kınama, para cezası, işten çıkarma ve meslekten çıkarmadır.
1. Uyarma; avukata mesleğinde, görevinde veya davranışında daha dikkatli davranması gerektiğinin yazılı olarak bildirilmesidir. Aşağıdaki hallerde uyarma cezası verilir:
a) Mesleki çalışmalarında hukukla ve kanunlarla ilgisiz açıklamalarda bulunmak.
b) Bürosunu mesleğin bağımsızlığına ve görevin vakarına uygun biçimde bulundurmamak.
c) Yargı görevini yapanlar ile ilişkilerinde meslek onur ve vakarına aykırı davranmak.
d) Adliye yazı işleri müdürlükleri ile icra dairelerinde veya diğer mercilerdeki görevlilerle olan ilişkilerinde meslek onur ve vakarına aykırı davranmak.
e) Meslektaşlarıyla ilişkilerinde meslek dayanışmasına ve onuruna uymayan davranışlarda bulunmak.
f) Meslektaşlarının mesleki tutum ve davranışlarına ilişkin eleştirilerini kamuoyuyla paylaşmak veya herhangi bir meslektaşı hakkında küçük düşürücü nitelikte ifadelerde bulunmak.
g) İddia ve savunmanın hukuki çerçevesinin dışına çıkarak, anlaşmazlığın tarafı olduğu intibaını uyandıracak şekilde davranmak.
h) Bulunduğu başkaca mevki ve imkanlarla mesleki çalışmalarında avantaj sağlamaya çalışmak veya mesleki çalışması dışında kişisel anlaşmazlıklarda avukatlık sıfatının getirdiği imkanlardan yararlanmaya çalışmak.
ı) Stajyerin çalışma şeklini ve süresini zorunlu staj eğitim programına uygun şekilde belirlememek, stajyerin iyi yetişmesi için gerekli dikkat, özen ve ilgiyi göstermemek.
j) Avukatlık bürosunda ücret karşılığı çalışan avukatlara karşı eşitlik ilkesine veya avukatlık mesleğinin gerektirdiği saygı ve güvene aykırı davranmak ya da avukatın bağımsızlığını gözetmemek yahut avukatın iş tanımını ve ücretini mesleğin itibarına ve işin niteliğine göre belirlememek.
k) İşin kabul edilmesinden önce, aynı işle ilgili olarak daha önce vekalet verilen avukata bilgi vermemek.
l) Dosya tutmamak veya dosya saklama yükümlülüğünü ihlal etmek.
m) Ücretsiz iş alınması halinde bu durumu baro yönetim kuruluna bildirmemek.
n) Haklı sebep olmaksızın meslek kuruluşu tarafından verilen görevleri kabul etmemek.
o) Mazeretsiz olarak duruşmaya katılmamak.
p) Avukatla temsil edilen karşı taraf ile avukatı bulunmaksızın görüşmek veya avukatla temsil edilmeyen karşı tarafla görüşmesi halinde müvekkilini bilgilendirmemek.
r) Yapılan tahsilatı makul süre içinde icra dosyasına bildirmemek.
s) Gerekmediği halde ilama bağlı alacağı birden çok kaleme ayırarak icra takibinde bulunmak.
t) Büro ve konut adresini veya adres değişikliklerini barosuna bildirmemek.
u) Meslektaşının dilekçesini rızası dışında aynen kopyalamak suretiyle kullanmak.
v) Duruşmalara Türkiye Barolar Birliği tarafından belirlenmiş cübbeyle çıkmamak veya ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla uzaktan yapılan duruşmalara yargılamanın saygınlığına ve mesleğin onuruna uygun olmayan ortamda katılmak.
y) Nitelik ve ağırlığı itibarıyla yukarıda belirtilen eylemlere benzer eylemlerde bulunmak.
2. Kınama; avukata mesleğinde, görevinde veya davranışında kusurlu sayıldığının yazılı olarak bildirilmesidir. Aşağıdaki hallerde kınama cezası verilir:
a) Reklam yasağını ihlal etmek.
b) Avukatlık görevi veya Türkiye Barolar Birliği ya da baro organlarındaki görevleri dolayısıyla öğrendiği hususları açığa vurmak.
c) Kendisinin ve mesleğin itibarını veya toplumun mesleğe güvenini zedeleyecek tutum ve davranışlarda bulunmak.
d) Bürosunu avukatlık mesleğiyle bağdaşmayan iş ve amaçlara tahsis etmek.
e) Avukatlıkla birleşmeyen veya mesleğin onuruyla bağdaşması mümkün olmayan işlerle uğraşmak.
f) İşin reddi zorunluluğunu veya işi sonuna kadar takip etme yükümlülüğünü ihlal etmek
g) Zorunlu müdafilik veya adli yardım kapsamındaki görevlerini yerine getirmemek ya da gereken dikkat ve özeni göstermemek.
h) Görevi........© Hukuki Haber