Aracına Mevzuata Aykırı Şekilde Cihaz Takan Araç Sahibinin Ayrıca Sorumlu Tutulmayacağına Dair İptal Kararı |
Anayasa Mahkemesi; 10.09.2025 tarihli, 2025/122 E. ve 2025/185 K. sayılı kararı ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 26. maddesinin 21.11.2024 tarihli ve 7533 sayılı Kanunun 25. maddesiyle değiştirilen 5. fıkrasının 4. cümlesinin, Anayasanın 2. ve 38. maddelerine aykırı olduğu gerekçesi ile oyçokluğuyla iptaline karar vermiştir. Aşağıda; iptal kararının gerekçelerine, karşıoya, iptalin olası sonuçları ile görüşümüze yer verilecektir.
I. Anayasa Mahkemesi’nin 10.09.2025 Tarihli İptal Kararı
KTK m.26/2’ye göre; “Mevzuatta belirtilen ışıklı ve/veya sesli uyarı işareti veren cihazların mevzuatta izin verilmeyen araçlara takılması ve kullanılması yasaktır”.
Kanunun “Araçlara ait trafik ayırım işaretleri ve diğer işaretler:” başlıklı 26. maddesinin 5. fıkrasında, ışıklı ve/veya sesli uyarı işareti veren cihazları mevzuatta izin verilmeyen araçlara takan ve/veya kullanan sürücüye idari yaptırım uygulanacağı düzenlenmiştir. Aynı fıkranın son cümlesinde, “Sürücü, aynı zamanda araç sahibi değilse, ayrıca, tescil plakasına da aynı miktar için ceza tutanağı düzenlenir.” ifadesine yer verilmiştir. Bu cümlenin; araç sahibinin, işlenen fiil ile ilgili kusurunun bulunup bulunmadığı değerlendirilmeden, kendisine de kabahate konu fiil sebebiyle yaptırım uygulanmasını öngördüğünden bahisle, cümlenin iptali için AYM’ye başvurulmuştur.
Anayasa Mahkemesi;
Hükmün bu kısmının, Anayasa m.38’de düzenlenen “ceza sorumluluğunun şahsiliği” ilkesine aykırı olduğunu, bu ilkenin “kusur” ilkesine dayandığını, buna göre kişinin sadece kendi kusurlu fiilinden dolayı cezalandırılabileceğini,
Ayrıca; araç sahibinin hangi fiilinin suç sayıldığının da hükümde açıkça gösterilmediğini, araç sahibi olma ile suç arasında illiye bağının kurulmadığını,
AYM’nin daha önce 12.07.2017 tarihli, 2017/122 E. ve 2017/122 K. sayılı kararıyla; taksimetre kullanmayan taksi sürücüsünün aynı zamanda araç sahibi olmaması durumunda, ayrıca tescil plakasına da aynı miktarda ceza tutanağı düzenleneceğine ilişkin hükmü iptal ettiğini,
İfade ederek, KTK m.26/5’in son cümlesinin oyçokluğu ile iptaline karar vermiştir.
Karşıoyda ise;
Araç malikinin fiilinin, araçta bulunmaması gereken sesli ve ışıklı cihazlar ile veya yine araçta bulunması gereken yazı, sembol, ışık, plaka gibi işaretler olmaksızın aracın üçüncü kişilere kullandırılması olduğu, esasında sürücü ve araç maliki yönünden farklı idari yaptırımların öngörüldüğü,
Anayasa m.38’de; idari ve adli cezalar arasında bir ayırım yapılmadığını, bu nedenle idari yaptırımlar yönünden de m.38’de belirtilen ilkelerin geçerli olduğu,
Ancak ilgili fıkranın;........