HAKARET SUÇLARINDA ALENİYET NEDENİYLE ÖN ÖDEME MİKTARI ARTIRILABİLİR Mİ?

Suçun ağırlaştırıcı ya da hafifletici halleri ön ödeme miktarı belirlenirken gözetilir mi?

Ön ödeme, gerek 765 sayılı gerekse 5237 sayılı TCK’da yer almıştır. 6763 sayılı Kanun ile ön ödemeye esas hapis cezasının sınırının artırılması ve ön ödemeye tabi katalog suçların getirilmesi ile ön ödemenin kapsamı genişletilmiştir. Bununla birlikte 2024 yılında 7531 ve 2025 yılında ise 7571 sayılı Kanun ile hakaret suçunun bazı hallerinin ön ödeme kapsamına alınması bu kurumun uygulanmasını daha da yaygınlaştırmıştır. Böylece gerçek kişi mağduru olan suçlarda ön ödeme kurumunun kapsamına alınmıştır. Uygulamanın genişlemesi daha önce görünür olmayan ya da dikkat çekmeyen bazı sorunları da tartışmaya açmıştır.

Son yapılan değişiklikler sonrası uygulamada cezayı artırıcı ya da azaltıcı nedenlerin ön ödeme miktarı belirlenirken gözetilip gözetilmeyeceği tartışması gündeme gelmiştir. Başka bir ifade ile müstakil ceza içermeyen ağırlaştırıcı ya da hafifletici nedenler, ön ödeme miktarına konu bedel belirlenirken gözetilecek midir?

Failin, hakaret suçunu alenen (TCK’nın 125/4) işlemesi halinde, ön ödeme miktarı, temel ceza üzerinden aleniyet artırımı yapılarak mı belirlenmelidir?

Yargıtay kararlarında da[i] vurgulandığı üzere TCK’nın 125/4. maddesinde düzenlenen hakaret suçunun alenen işlenmesi hali, bu suçun ağırlaştırıcı nedenidir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 23. Ceza Dairesinin 2025/4303 Esas ve 2025/4054 Karar sayılı 01/12/2025 tarihli ilamı “TCK'nın 75/1 maddesinde belirtilen yöntem uyarınca ön ödeme miktarı belirlenirken anılan Yasa maddesinin 6. fıkrasının a.2 bendi gereğince suçun nitelikli hallerine ilişkin yasal hükümlerin de (TCK'nın 125/2, 125/3-b,c, 125/4) dikkate alınması, bu bağlamda somut olayda TCK'nın 125/4 maddesindeki artırımın da uygulanması gerektiği gözetilmeden, eksik miktarlı ön ödeme nedeniyle düşme hükmü kurulması“ içeriğinde olup, Daire temel ceza üzerinden TCK’nın 125/4. maddesi gereği aleniyet nedeniyle artırım yapılarak ön ödeme miktarının belirlenmesi yönünde karar vermiştir. (Benzer İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 24. Ceza Dairesinin 2025/3780 Esas ve 2025/3541 Karar sayılı 15/10/2025 tarihli ve Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesinin 2025/4198 Esas ve 2025/641 Karar sayılı 18/11/2025 tarihli ilamları)

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 25. Ceza Dairesinin 2025/3742 Esas ve 2025/3742 Karar sayılı 19/12/2025 tarihli, TCK’nın 125/1-4 maddesine aykırılıktan yürütülen ve ön ödeme nedeniyle düşme kararı verilen kovuşturma dosyasına yönelik ilamı ise, “ Hapis cezası ve adli para cezasının seçenek yaptırım olarak öngörüldüğü ön ödemeye tabi incelemeye konu hakaret suçu bakımından ön ödeme miktarı belirlenirken, TCK'nın 75/1-b fıkrası uyarınca; hapis cezasının aşağı sınırı (90 gün) ile her gün için suç tarihi itibariyle 30 TL den hesap edilerek bulunacak miktara (90 gün x 30 TL) yargılama giderleri eklenmesi gerektiği gözetilmeksizin sanığa eksik miktarda ön ödeme önerisinde bulunulmuş olması,” içeriğinde olup, Daire ön ödemeye esas alınan gün para miktarının eksik hesaplanmasını bozma nedeni yapmış, bununla birlikte TCK’nın 125/4. maddesi doğrultusunda aleniyet nedeniyle artırım yapılarak ön ödeme miktarının belirlenmesi gerektiğini benimsememiştir. (Benzer yönde aynı Dairenin 2025/3117 Esas ve 2025/2931 Karar sayılı ve 24/10/2025 tarihli ilamı)

Makale konusuna ilişkin referans alınabilecek Yargıtay kararlarına baktığımızda,

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 17.03.1998 gün 1997/372 Esas ve 1998/90 sayılı kararı “Önödemede bulunulması için eylemin bütün unsurları itibariyle müstelzim olduğu ceza miktarının 119. maddede belirlenen sınırlar içinde kalması yeterlidir. Suçun kendisine değil derecesine etki eden ve temel cezanın saptanmasında belirleyici durumda olan hükümler hariç, şahsa ve fiile bağlı cezayı artırıcı ya da azaltıcı nedenler önödemede dikkate alınmayacaktır. Delillerin takdiri suretiyle suça kalkışma, tahrik, takdiri indirim, tekerrür, yaş nedeniyle cezanın artırılması veya azaltılması mümkün olmadığı gibi... Öte yandan böyle bir uygulama yasada belirlenen ceza itibariyle 119. madde sınırları dışında kalan bir madde uygulanırken; yaş, takdiri indirim gibi nedenlerle indirim yapılarak hükmolunacak cezanın, 119. madde kapsamına........

© Hukuki Haber