İşçi ile işveren arasındaki iş ilişkisi, yalnızca çalışma ediminin yerine getirilmesinden ibaret değildir. İşçinin emeği karşılığında ücret alma, dinlenme, fazla çalışmasının karşılığını talep etme ve iş sözleşmesinin sona ermesi halinde belirli tazminatlara hak kazanma gibi çok sayıda hakkı bulunmaktadır.

Uygulamada iş davalarının önemli bir kısmı; ücret, fazla mesai, yıllık izin, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil ücretlerinden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle işçi alacaklarının hangi şartlarda doğduğu, nasıl ispatlanacağı ve hangi sürelerde talep edilebileceği büyük önem taşır.

İşçi Alacakları Kaça Ayrılır?

İşçi alacakları genel olarak iki başlık altında incelenebilir:

1. İş sözleşmesinin sona ermesine bağlı alacaklar

2. İş sözleşmesi devam ederken de talep edilebilecek alacaklar

Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve kullanılmayan yıllık izin ücreti kural olarak iş sözleşmesinin sona ermesiyle gündeme gelir. Buna karşılık ücret, fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil ücretleri iş ilişkisi devam ederken de talep edilebilir.

Kıdem tazminatı, işçinin aynı işveren yanında belirli bir süre çalışmasının karşılığı olarak kanunda öngörülen şartların gerçekleşmesi halinde ödenen tazminattır.

İşçinin kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için kural olarak en az bir yıl çalışmış olması gerekir. Bunun yanında iş sözleşmesinin, işçi bakımından haklı nedenle veya işveren bakımından haksız şekilde sona ermiş olması gerekir.

İşçinin istifa etmesi halinde kural olarak kıdem tazminatı hakkı doğmaz. Ancak askerlik, emeklilik, kadın işçinin evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde işten ayrılması, işçinin haklı nedenle feshi gibi hallerde kıdem tazminatı talep edilebilir.

Kıdem tazminatı, işçinin son brüt ücreti üzerinden hesaplanır. Düzenli nitelikteki yol, yemek, prim ve benzeri menfaatler de giydirilmiş ücret hesabında dikkate alınabilir.

Belirsiz süreli iş sözleşmelerinde taraflar, iş sözleşmesini sona erdirmeden önce karşı tarafa belirli sürelerle bildirimde bulunmak zorundadır.

- 6 aydan az çalışan işçi için 2 hafta,

- 6 ay ile 1,5 yıl arası çalışan işçi için 4........

© Hukuki Haber