Türkiye karayolları yoğunluğu açısından dünyada hatırı sayılır bir ülke konumundadır. Hem taşımacılık hem yüz ölçümü gözetildiğinde insanlar seyahatlerinde çok yoğun bir şekilde karayolunu kullanmaktadır. Yüz milyona yaklaşan nüfusu ve trafikte seyir halinde yaklaşık 33 milyon aracı ile aslında büyük bir kitle trafiktedir.

Araçların artan hızı ve konforu, yolların yaygınlaşması ve artık seyahat özgürlüğünün geçmiş yıllara oranla misli ile katlanması insanların denetim ihtiyacını da bir hayli artırmıştır. Yapılan denetimlerde her yıl yaklaşık 19 milyon işlem yapıldığı görülmektedir.

Denetimler artık yapay zekâ destekli uygulamalarla ortalama hız ölçümü, sürücünün kemer takıp takmadığı, telefon kullanıp kullanmadığı ve hatta sürücü dikkati gibi birçok konuda yapılabiliyor. Bazı ayrıcalıklı haksız uygulamaların önüne geçmek için dijitalleşen denetimlerde artık emniyet mensuplarının da kamera ve ses kaydı ile takip edilmesi ve hatta onlara karşı ya da onlarca yapılabilecek hukuk dışı bütün eylemlerin takip edilmesine doğru gidilmektedir.

Bir yandan cezaların ağırlaştırılması tartışılırken, diğer yandan dünyadaki tüm gelişmiş ülkelerin kalbi sayılan kentlerde neredeyse ‘sıfır’ ölüm oranına doğru giden kent kamera izlem takip sistemleri ile insanlar yasalara uymaya ve medeniyet bir rutin yaşam haline getirilmeye çalışılmakta.

Günlük hayatta trafikte seyir halindeyken bir anda kendimizi polis çevirmesinde bulduğumuz olmuştur. Özellikle kozmopolit ve nüfus yoğunluğu çok olan büyük şehirlerde bu kontrollerin sıklıkla yapıldığını görüyoruz. Polislerin kontrollerle yegâne amacı kamu düzeni ve güvenliğini sağlamak. Toplumun refahı ve huzur içinde yaşayabilmesi için asayiş son derece önemli. Bu uğurda da polislerin araçları veya kişileri durdurup kimlik sorgusu ve gerekirse arama yapması olağan uygulamalardandır.

Peki polis keyfi şekilde kişileri durdurabilir mi? Polis, durdurduğu bir aracı arayabilir mi? Yazımızda bunu ele alıyoruz.

1) POLİS KİMLERİ DURDURABİLİR?

Kolluk kuvvetlerinden Türk Polis Teşkilatı 180 senedir vatanımızda hizmetini sürdürmektedir. İç güvenlikten sorumlu bu köklü teşkilattaki polislerin yetkilerinin sınırları kanunlarla açıkça belirlenmiştir. Bunların başlıcaları 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu’dur.

Yasa gereği polis, kişileri ve araçları; bir suç veya kabahatin işlenmesini önlemek, suç işlendikten sonra kaçan faillerin yakalanmasını sağlamak, işlenen suç veya kabahatlerin faillerinin kimliklerini tespit etmek, hakkında yakalama emri ya da zorla getirme kararı verilmiş olan kişileri tespit etmek, kişilerin hayatı, vücut bütünlüğü veya malvarlığı bakımından ya da topluma yönelik........

© Hukuki Haber